Van'da 13 ilçenin iklim riskleri yapay zekayla incelenecek
Van'ın 13 ilçesinde 2015-2024 verileri uydu görüntüleri ve yapay zeka ile inceleniyor. İlk analizlerde yaz ortalaması 0,85 derece yükselirken yıllık yağışın yaklaşık 34 milimetre azaldığı belirlendi.
AA
1 / 8Van'da kuraklık, sıcak hava dalgası, su stresi ve taşkın gibi iklim riskleri, uydu verileri ve yapay zeka kullanılarak 13 ilçe için haritalandırılacak. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Koca, Gevaş Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Öğretim Üyesi Serpil Sevimli Deniz, Öğretim Görevlisi Mehmet Can Taneri ve Bilgisayar İşletmeni Armağan Umut Alkan çalışmayı yürütüyor. İki ay önce hazırlanan uydu verileri ve yapay zeka temelli bölgesel iklim risk izleme ve karar destek sistemi projesine, Van YYÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi destek verdi.
2 / 8İlçeler belirli alanlara ayrılarak 2015-2024 döneminin iklim ve çevre verileri inceleniyor. Uydu görüntüleri ve coğrafi veriler üzerinden sıcak hava dalgası, kuraklık, su stresi, orman yangını, taşkın ve hava kalitesi değerlendiriliyor. Sıcaklık, yağış, toprak nemi ve bitki örtüsündeki değişimler de analiz edilerek risklerin ilçelere göre düzeyi ve nedenlerinin belirlenmesi hedefleniyor. İlk analizlerde, 2015-2024 arasında yaz aylarının ortalama sıcaklığının 0,85 derece arttığı, yıllık yağışın ise yaklaşık 34 milimetre azaldığı saptandı. Araştırma ekibi, daha kapsamlı sonuçlar için veri dönemini 2000 yılına kadar genişletmeyi planlıyor. Yıl sonuna kadar tamamlanması öngörülen haritaların Valilik, belediyeler, Tarım ve Orman Müdürlüğü, AFAD ve ilgili kurumlarla paylaşılması bekleniyor.
3 / 8Proje, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) bugün katılımcılara tanıtılacak. Koca, geçmiş verilerle geleceğe ilişkin tahminler üretmenin yanı sıra risklerin nedenlerini de araştırdıklarını belirterek, “Yaptığımız ilk araştırmalarda Van'da yağışların azaldığını ve kuraklığın arttığını gördük” dedi. Öğretim Üyesi Serpil Sevimli Deniz, uydu verileriyle iklim ve çevre koşullarını izleyip yapay zeka algoritmalarıyla risk puanları oluşturduklarını söyledi. Sistemin 10 yıllık verilerle çalışan prototipinin hazır olduğunu belirten Deniz, veri dönemini genişletmek istediklerini kaydetti. Deniz, “Şu an projemizin bir prototipini oluşturduk. Prototipimiz çalışıyor” dedi. Projeyle Van'daki kuraklık ile Van Gölü'nün bu durumdan etkilenmesinin uluslararası platformda gündeme taşınması amaçlanıyor.
Sitemizde deneyiminizi iyileştirmek, içerik ve reklamları kişiselleştirmek ve ziyaretleri analiz etmek için çerezler kullanılmaktadır. Siteyi kullanmaya devam ederek çerez kullanımını kabul etmiş olursunuz.