Şubat 2023'te Malta açıklarında Avrupa merkezli KM3NeT nötrino dedektörü tarafından yakalanan, bugüne kadar kaydedilmiş en yüksek enerjili sinyallerden biri, astrofizik dünyasında büyük bir gizemi beraberinde getirdi. Bu parçacığın enerjisi, CERN'deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda üretilen parçacıklardan yaklaşık 30 bin kat daha fazlaydı. Daha da şaşırtıcı olanı, bilinen hiçbir gök cismi veya kozmik olayın bu denli yüksek enerjili bir sinyali açıklayamamasıydı.
OLAĞANÜSTÜ SİNYALİN SIRRI
Bu olağanüstü nötrino yalnızca KM3NeT tarafından tespit edildi. Antarktika'daki IceCube dedektörü ise bu olaya dair hiçbir veri kaydetmedi. IceCube'un şimdiye kadar ölçtüğü en güçlü sinyallerin bile bu olayın yüzde biri kadar enerjiye sahip olmaması, bilim insanlarının kafasını daha da karıştırdı. Bu durum, sinyalin kaynağının sıradan bir kozmik olay olmadığını düşündürüyordu.
ARAŞTIRMALAR DEVAM EDİYOR
Massachusetts Üniversitesi Amherst'ten parçacık fizikçisi Andrea Thamm ve ekibi, bu gizemi çözmek için oldukça iddialı bir model geliştirdi. Physical Review Letters'ta yayımlanacak çalışmaya göre, sinyalin kaynağı Büyük Patlama'dan hemen sonra oluştuğu düşünülen, "ilkel kara delikler" adı verilen çok küçük kara delikler olabilir. Stephen Hawking'in teorisine göre, ilkel kara delikler zamanla enerji kaybederek buharlaşır ve kütlesi küçük olanlar daha sıcak olup daha hızlı enerji yayar. Araştırmacıların odaklandığı senaryo ise bu ilkel kara deliklerin içinde "karanlık elektronlar" adı verilen, henüz gözlemlenmemiş varsayımsal parçacıkların bulunması. Bu karanlık elektronlar, kara deliğin yaydığı radyasyonu bir süre bastırır, ancak zamanla kara deliğin çevresindeki karanlık elektrik alanı güçlenerek bu parçacıkların dışarı sızmasına neden olur. Bu süreçte kara delik, birkaç saniyelik şiddetli bir patlamayla yok olurken, belirli bir aralıkta nötrinolar üretiyor. Bu enerji aralığının KM3NeT'in algılayabildiği seviyelere denk gelmesi, ancak IceCube'un hassasiyet sınırlarının dışında kalması, sinyalin neden sadece tek bir dedektör tarafından görüldüğünü açıklayabilir. Ancak bu teori, karanlık elektronların ve ilkel kara deliklerin henüz kanıtlanmamış olması nedeniyle şimdilik sadece olası bir açıklama olarak değerlendiriliyor. Bilim insanları, benzer yüksek enerjili parçacıkların gelecekte tespit edilip edilmeyeceğini yakından izleyerek bu "hayalet parçacığın" ardındaki sırrı aydınlatmaya çalışacak.
