KTO Karatay Üniversitesi'nden Dr. Öğr. Üyesi Yasemin Yüzbaşıoğlu, akran zorbalığının sadece okulda ortaya çıkan bir sorun olmadığını belirterek, evde öğrenilen iletişim biçimlerinin çocukların okul davranışlarını doğrudan etkilediğini vurguladı. Yüzbaşıoğlu, çocukların söylenenlerden çok gözlemledikleri davranışları model aldığını ifade etti.
EVDEKİ İLETİŞİM OKULA TAŞINIYOR
Evde sorunların bağırarak çözüldüğü, öfkenin bastırıldığı veya bireylerin etiketlendiği bir iletişim dilinin, fark edilmeden çocukların akran ilişkilerine taşındığını söyledi. Araştırmalar, sert, tutarsız veya aşırı kontrolcü ebeveynlik tutumlarıyla büyüyen çocukların akran ilişkilerinde daha fazla saldırganlık ve zorbalık davranışı sergileyebildiğini gösteriyor. Yüzbaşıoğlu, 'Evde sınırların korku, tehdit ya da utandırma yoluyla çizilmesi, çocuğa sınırdan çok güç ilişkisini öğretir' dedi.
ZORBALIK SADECE FİZİKSEL DEĞİL
Yüzbaşıoğlu, zorbalığın yalnızca fiziksel şiddetle sınırlı olmadığını vurguladı. Dışlama, alay etme, lakap takma ve bilinçli yok sayma gibi davranışların da zorbalık kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Bazı çocukların evde bastırılan öfkesini okulda dışa vurduğunu, bazılarının ise evde öğrendiği üstünlük algısını kendisinden daha güçsüz gördüğü akranları üzerinde denediğini belirtti.
DUYGULAR EVDE ÖĞRENİLİR
Duygu düzenleme becerilerinin gelişiminde aile ortamının belirleyici olduğunu söyleyen Yüzbaşıoğlu, 'Ağlamanın ayıp, öfkenin yasak, korkunun saçma görüldüğü evlerde çocuk duygularını tanımayı öğrenemez. Bastırılan duygular okulda saldırgan davranışlara dönüşebilir' dedi. Akran zorbalığıyla mücadelede en etkili yöntemin yetişkinlerin davranışları olduğunu vurguladı. Öfkesini yönetebilen, hata yaptığında özür dileyen ve gücünü baskı kurarak değil adil davranarak gösteren ebeveynlerin çocuklara kalıcı mesajlar verdiğini ifade etti. Yüzbaşıoğlu, 'Bu sorun çoğu zaman evde kurulan cümlelerde, ses tonlarında ve çocuğun duygularına verilen tepkilerde filizlenir. Okul çoğu zaman sadece bu öğrenmenin sahnesidir; senaryo ise evde yazılır' diyerek sözlerini tamamladı.
