NASA'nın Ay'a insanlı dönüş projesi Artemis II'nin fırlatılması yaklaşırken, emektar bir mühendisten çarpıcı bir uyarı geldi. Yıllarını NASA'da mühendis olarak geçiren ve geçmişte yaşanan uzay facialarında görev almış Charlie Camarda, Orion uzay aracının ısı kalkanındaki potansiyel risklere dikkat çekerek, projenin mevcut haliyle insanlı uçuş için hazır olmadığını savundu.
Isı Kalkanındaki Kritik Tehlike
Artemis II görevi, 1970'lerdeki Apollo programından bu yana Ay'a yapılacak ilk insanlı yolculuk olmasıyla büyük önem taşıyor. Ancak kamuoyunda daha çok hidrojen sızıntıları nedeniyle ertelenen fırlatma konuşulurken, Camarda gibi uzmanlar, aracın Dünya'ya dönüşte karşılaşacağı aşırı ısının yaratacağı risklere odaklanıyor. Orion kapsülünün ısı kalkanı, atmosfere yeniden girişte yaklaşık 3 bin dereceye varan sıcaklıklara dayanmak üzere tasarlanmış olsa da, Artemis I görevinde bu kalkanın yüzeyinde beklenmedik hasarlar tespit edilmişti. Bu hasarlar, kapsülün atmosfere yüksek hızla girmesi ve 'sekme manevrası' yapması sonucu oluşmuştu. Uzay politikası uzmanı Wendy Whitman Cobb, 'Astronotlar olsaydı güvende olurlardı' dese de, Camarda bu durumun bir risk oluşturduğunu vurguluyor.
Geçmiş Kazalardan Ders Çıkarılmalı
Camarda, 2003'teki Columbia uzay mekiği faciasında üç sınıf arkadaşını ve yedi yakın dostunu kaybettiğini hatırlatarak, geçmişteki trajik olaylardan ders çıkarılması gerektiğini belirtiyor. Columbia kazasında da uzay mekiğinin ısı kalkanına verilen zarar, felaketin ana nedenlerinden biri olmuştu. Camarda, Artemis programında kullanılan Avcoat malzemesinin Apollo dönemine benzer olsa da, üretim yöntemlerindeki ve tasarımındaki farklılıkların (186 ayrı blok kullanımı gibi) yapısal sorunlara yol açabileceğini ve NASA'nın bu sorunları tam olarak anlamadığını öne sürüyor. NASA ise, Artemis I sonrası yaptığı incelemelerde, Artemis II'nin doğrudan atmosfere giriş yapmasının ısı kalkanının aşırı sıcaklığa maruz kalma süresini azaltacağını ve hasarı sınırlayacağını savunuyor. Ancak maliyet ve takvim baskısı nedeniyle mevcut tasarımın değiştirilmeyecek olması, uzmanların endişelerini gidermiyor.
