Ayasofya'da 420 metrelik tünel hattı temizlendi
Ayasofya’nın Batı Bahçe bölümünde altı mekân ve dokuz tünel tespit edildi; tünel hattının 420 metrelik bölümü temizlendi. Yer altı yapılarında onarım ve belgeleme çalışmaları sürüyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde yürütülen restorasyon çalışmalarının yer altı bölümünü inceledi. Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Fırat Diker’den bilgi alan Ersoy, Vezir Bahçe ve Batı Bahçe’deki çalışmalarda yaklaşık 3 bin ton dolgu çıkarıldığını bildirdi. Ersoy, çalışmaların Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon çalışmaları olduğunu söyledi.
Batı Bahçe'de dokuz tünel bulundu
Vezir Bahçe’deki hipoje yapısında kazıların tamamlandığını belirten Ersoy, yapının ana bölümünün yaklaşık 8 metre uzunluğunda ve 8 metre genişliğinde olduğunu aktardı. Doğu ve batı yönlerindeki iki kanal hattından yaklaşık 25 metre uzunluğundaki doğu kanalının temizlendiğini, batı kanalındaki çalışmaların sürdüğünü kaydetti. Çamurla kaplı tabanın 1,5 metre altına inildiğini belirten Ersoy, katmanların mevcut Ayasofya’dan daha eski bir döneme ait olabileceğini ifade etti. Batı Bahçe’de altı mekân ve bunlarla bağlantılı dokuz tünel tespit edildi. Tünellerin yedisindeki dolgu toprak temizlenirken diğer ikisinde tespit ve belgeleme çalışmaları yapıldı. Temizlenen tünel hattının uzunluğu 420 metreye ulaştı.
Tünellerin kullanımı değerlendirilecek
Ersoy, en uzun tünelin 180 metreyle Tünel-4 olduğunu ve hattın Roma Caddesi ile bağlantılı olabileceğini düşündüklerini söyledi. Fatih Medresesi önünden ziyaretçi giriş noktasına uzanan tünel, Ayasofya’nın giriş cephesine paralel ilerliyor ve yüzde 3 eğime sahip. Yapısal onarım ve güçlendirme çalışmaları da sürüyor. 56 metre uzunluğundaki Mekân-2’nin 18 metrelik bölümünde tonozlar onarıldı; özgün malzemeyle uyumlu malzemeler kullanıldı. Tünel-4’ün 50 metrelik bölümü paslanmaz çelik tahkimatla güçlendirilirken aynı çalışma Tünel-5’te 90 metrelik hat boyunca devam ediyor. Ersoy, tünellerin tarihî su dağıtımı ve yağmur suyu tahliyesinde kullanılmış olabileceğini belirtti. Mevcut çıkışın Ayasofya’nın ihtiyaç duyduğu havalandırma debisinin “yüzde 3,6’sını karşılayabildiğini” söyledi. Lazer tarama ve belgeleme çalışmalarından sonra tünel ağının iklimlendirilmiş taze hava beslemesinde kullanımı değerlendirilecek. Ersoy, koruma ve ziyaretçi güvenliği gözetilerek uygun yer altı bölümlerini ziyaretçilere açmaya yönelik bir teşhir projesi hazırlamayı planladıklarını açıkladı.


