Erzurum'da Atatürk Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gonca Alak tarafından geliştirilen, balığın tazelik derecesini anında ölçen cihaz, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 'buluş' olarak tescil edildi. Bu yenilikçi cihaz, balıkların bozulup bozulmadığını analiz etmek için harcanan yaklaşık 45 dakikalık süreyi önemli ölçüde kısaltacak.
45 DAKİKA YERİNE ANINDA SONUÇ
Prof. Dr. Alak, laboratuvar ortamında balık analizi için harcanan uzun süreyi azaltmak ve sektöre kolaylık sağlamak amacıyla bu projeyi hayata geçirdi. Bilgisayar mühendisliği desteğiyle geliştirilen yazılım programı ve deniz ile tatlı su balıkları üzerinde yapılan kapsamlı laboratuvar analizleri sonucunda, 'elektronik burun sensörleri' ile balıkların tazeliğini tespit eden 'TVB-N/TMA PROB' adlı çalışma, fikri mülkiyet hakları kapsamında 'buluş' olarak tescillendi. Bu cihaz, tıpkı pH metre veya oksijen metre gibi, herkesin kolaylıkla kullanıp anlayabileceği bir prob sistemiyle çalışıyor.
BALIK SEKTÖRÜNE BÜYÜK KOLAYLIK
2005 yılından bu yana su ürünleri sektöründe akademik çalışmalar yürüten Prof. Dr. Alak, geliştirdiği sistemin, balıklardaki uçucu bazik azot (TVB-N) ve trimetil amin (TMA) bileşenlerinin varlığına göre kalite sınıflamasını yaptığını belirtti. Bu bileşenlerin miktarı düşükse ürünün taze, yüksekse bozulma periyoduna yaklaştığı anlamına geliyor. Geleneksel analiz yöntemlerinde buharla distilasyon süreci ve kullanılan kimyasallar nedeniyle yanık vakaları görülebiliyordu; ancak yeni cihaz bu süreci güvenli ve hızlı hale getiriyor. Analiz sonuçları cep telefonuna mesaj olarak da iletilebilecek olan bu taşınabilir prob, sadece balıklarda değil, işlenmiş et ürünleri ve kanatlılarda da kullanılabilecek bir inovasyon sunuyor.
