Basın İlan Kurumu (BİK) Diyarbakır Şube Müdürlüğü tarafından Muş Valiliği'ne gönderilen resmi yazı, kentte faaliyet gösteren yerel gazeteler ve internet haber siteleri açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi. Yazıda, okul ve eğitim kurumlarınca gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarında uygulanması gereken mevzuat hükümleri hatırlatılarak, resmi ilan süreçlerinin yasal çerçevede yürütülmesinin önemi vurgulandı.
BİK Diyarbakır Şube Müdürü Murat Yürekli imzasıyla gönderilen yazıda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun kapsamında kamu alımlarında izlenecek usuller ve resmi ilan yükümlülüklerine dikkat çekildi.
Yazıda, Basın İlan Kurumu'nun resmi ilan ve reklamların süreli yayınlar ile internet haber sitelerinde yayımlanmasına aracılık etmekle görevli olduğu hatırlatılarak, kamu alımlarına ilişkin süreçlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde yürütülmesi gerektiği ifade edildi.
Hukuka Aykırı Uygulamalar Mercek Altında
Resmi yazıda yer alan tespitlere göre, normal şartlarda açık ihale yöntemiyle yapılması gereken büyük çaplı veya benzer nitelikteki alımlar, "suni yöntemlerle" ya parçalara ayrılmakta ya da haksız limit ayarlamalarıyla doğrudan temin sınırlarına çekilmektedir. Bu durumun kamu kaynaklarının etkin kullanımını engellediğini belirten BİK, uygulamanın hukuki gerekçelerini ve ihlal edilen kanun maddelerini detaylı bir şekilde raporlaştırdı:
- İhalelerin Bölünmezliği İlkesi İhlali (4734 Sayılı Kanun Madde 5): İdareler, ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi ve güvenirliği sağlamakla yükümlüdür. İhtiyaçların yapay şekilde birleştirilerek veya bölünerek ihale edilmesi temel ilkelere aykırılık teşkil eder.
- İstisnai Usullerin Kötüye Kullanımı (4734 Sayılı Kanun Madde 18, 21 ve 22): "Açık İhale Usulü" temel yöntemdir. Doğrudan temin ve pazarlık usulü sadece afet, aciliyet veya belirli parasal limit dahilindeki istisnai durumlarda uygulanabilir. Alımların kasıtlı olarak bu kapsama sokulması yasanın ruhuna aykırıdır.
- Kamu Zararı Riski (4734 Sayılı Kanun Madde 62/i): Bütçe ödeneklerinin belirli bir oranından (%10) fazlasının Kamu İhale Kurulu izni olmaksızın doğrudan teminle harcanması yasaktır. Bu sınırları dolanmak idari ve mali kamu zararı doğurur.
- Resmi İlan Zorunluluğu (195 Sayılı Kanun Madde 29 ve 31): Okulların yapması gereken ilanlar yasal olarak "Resmi İlan" statüsündedir ve yerel basın ile internet haber sitelerinde yayınlanması mecburidir. İhale yönteminin değiştirilmesi, yerel basının yasal hakkı olan ilan gelirlerinin gasp edilmesine yol açmaktadır.
"Kamusal Denetim Ortadan Kaldırılıyor"
Basın İlan Kurumu, okul idarelerinin şeffaflıktan uzak yöntemleri tercih etmesinin sadece yerel gazeteleri ekonomik dar boğaza sürüklemekle kalmayıp, aynı zamanda halkın denetim hakkını da elinden aldığını savunuyor. Yazıda şu ifadelere yer verildi:
"İhale yönteminin haksız yere değiştirilmesi, yerel basının mevzuattan doğan ilan hakkının gasp edilmesine ve kamusal denetimin ortadan kalkmasına neden olmaktadır. Muş il genelindeki tüm milli eğitim müdürlükleri ile okul idarelerinin, alımlarını geçmişte olduğu gibi Açık İhale Usulü ile gerçekleştirmesi yasal bir zorunluluktur."
Valilikten İvedilikle Müdahale Etmesi İstendi
BİK, kamu kaynaklarının korunması, şeffaflık ilkesinin yeniden tesis edilmesi ve bölgedeki yerel basın kuruluşlarının haklarının korunması amacıyla Muş Valiliği’nden acil müdahale talep etti. Yazıda, harcama yetkilisi olan okul müdürlüklerinin ve ilgili idarelerin Valilik kanalıyla ivedilikle uyarılması hususu yüksek tensiplere arz edildi. Bilgi ve gereği için yazının bir örneği Muş İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne de gönderildi.
BİK'in bu hatırlatmasının, eğitim kurumlarının gerçekleştireceği ihalelerde resmi ilan süreçlerinin mevzuata uygun şekilde işletilmesine katkı sağlaması ve yerel basının resmi ilan gelirlerinden daha etkin yararlanmasının önünü açması bekleniyor. Muş'ta faaliyet gösteren yerel gazeteler ve internet haber siteleri, söz konusu yazının kamu alımlarında yasal prosedürlerin eksiksiz uygulanmasına katkı sunacağını belirterek gelişmeyi memnuniyetle karşıladı.
