Kuzey Ege'nin önemli bir ekosistemine sahip Bozcaada'da, deniz altı yaşamını koruma adına önemli bir proje hayata geçirildi. Sosyal İklim Derneği ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin ortaklaşa yürüttüğü 'Bozcaada Mercan Resiflerinin Korunması' projesi kapsamında, Tuzburnu-İncirliada bölgesinde bilimsel incelemeler yapıldı. Bu çalışmalar neticesinde, bölgedeki zengin denizel yaşamdan toplam 180 farklı canlı türü kayıt altına alındı. Projenin en dikkat çekici başarılarından biri ise, nesli tehlike altındaki Taş Mercan (Cladocora caespitosa) için Kuzey Ege'de ilk kez gerçekleştirilen nakil operasyonu oldu.
Bölgedeki Biyoçeşitlilik Ortaya Konuldu
Turkuaz Kıyı Fonu'nun desteklediği ve Nisan 2025 ile Haziran 2026 tarihleri arasında yürütülen proje, 0 ila 46 metre derinlikteki 904 metrekarelik bir alanı kapsadı. Bu kapsamlı incelemelerde, 10 farklı filuma ait 180 deniz canlısı türü tespit edildi. Analizler, bu türlerden 29'unun uluslararası ve ulusal düzeyde koruma altında olduğunu gösterdi. Ayrıca, bölgede daha önce bilinmeyen 8 yeni türün keşfedilmesi de projenin bilimsel önemini artırdı. Prof. Dr. H. Barış Özalp liderliğindeki ekip, bu bulgularla Bozcaada'nın denizel biyoçeşitliliğine dair önemli veriler sağladı.
Taş Mercan Nakli ve Koruma Önlemleri
Projenin en önemli çıktılarından biri, Akdeniz'de resif oluşturan nadir türlerden Taş Mercan'a yönelik gerçekleştirilen transplantasyon çalışmasıydı. Balıkçılık faaliyetleri ve tekne demirlemeleri nedeniyle zarar gören yaklaşık 50 mercan kolonisinin, bilimsel yöntemlerle uygun alanlara yerleştirilmesi başarıyla tamamlandı. Bölgede daha önce tespit edilen 3 bin 290 mercan kolonisinden 67'sinin ölü olarak bulunması, insan kaynaklı tahribatın boyutunu ortaya koydu. Bu olumsuz etkileri azaltmak ve mercan resiflerini korumak amacıyla bölgeye koruma şamandıraları yerleştirildi. Bu şamandıralar sayesinde ağ atımı ve demirleme faaliyetlerinin kontrol altına alınması hedefleniyor. Proje kapsamında, koruma altındaki orfoz, lahoz, Avrupa ıstakozu ve Caretta caretta gibi türlerin de gözlemlenmesi, bölgenin ekolojik zenginliğini bir kez daha teyit etti. Proje, bilimsel çalışmaların yanı sıra toplumsal bilinçlendirme faaliyetleriyle de desteklendi. Çocuklara yönelik atölyeler, yerel halk ve balıkçılarla yapılan toplantılar, dijital sergiler ve bir belgesel film aracılığıyla mercan ekosistemlerinin korunmasının önemi vurgulandı. Oluşturulan sualtı fotoğraf ve video arşivi ile bilimsel çalışma kitabı, Bozcaada mercan resiflerinin geleceği için önemli bir veri tabanı oluşturdu.
