Bursa Teknik Üniversitesi'nde düzenlenen kritik bir seminerde, Kahramanmaraş depremlerinin acı tecrübelerinden yola çıkarak Bursa'daki sanayi bölgelerinin deprem riskleri masaya yatırıldı. Uzmanlar, çarpıcı bir analizle Bursa'da bulunan 500'den fazla sanayi yapısının olası bir depremde hasar görebileceği uyarısında bulundu. Özellikle Bursa, Kestel, Uludağ, İnegöl ve Mustafakemalpaşa organize sanayi bölgelerinin acil önlem alması gerektiği vurgulandı.
DEPREMİN BURSA SANAYİSİNE YANSIMASI DEĞERLENDİRİLDİ
Bursa Teknik Üniversitesi'nin ev sahipliğinde, Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) ve Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin de desteğiyle gerçekleştirilen "Kahramanmaraş Depreminden İş Sürekliliğine İlişkin Çıkarılan Derslerin Bursa'ya Yansıması" semineri, sektörün önde gelen isimlerini bir araya getirdi. Seminerde, Kahramanmaraş'taki yıkıcı depremlerden elde edilen veriler ışığında, Bursa'daki organize sanayi bölgelerinin deprem riskleri, olası üretim aksaklıkları ve bu duruma karşı alınması gereken acil önlemler derinlemesine tartışıldı. JICA Türkiye Ofisi Program Sorumlusu Aylin Çelik Korkut, Türkiye ve Japonya'nın ortak deprem gerçeğini paylaştığına dikkat çekerek, afetlere dirençli kentler oluşturmanın önemini vurguladı. Korkut, Bursa gibi Türkiye ekonomisinin lokomotif şehirlerinden birinde yaşanacak herhangi bir üretim aksaklığının tüm ülkeyi derinden etkileyeceğini belirterek, organize sanayi bölgelerinin afete karşı hazırlıklı olmasının, iş sürekliliğini sağlamasının ve tedarik zincirlerinin korunmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
ESKİ YAPILAR RİSK TAŞIYOR: YÜZDE 20'Sİ 2000 ÖNCESİ
Seminerde sunum yapan Dr. Masashi Inoue, Bursa'daki 13 organize sanayi bölgesinde yer alan yaklaşık 2 bin 666 binanın yapısal bilgilerini, Kahramanmaraş'taki dört organize sanayi bölgesinden elde edilen verilerle karşılaştırdı. Yapılan detaylı analizlerde, Bursa'daki sanayi yapılarının yaklaşık yüzde 20'sinin 2000 yılından önce inşa edildiği ortaya çıktı. Bu durum, eski yönetmeliklere göre yapılan binaların deprem karşısında daha kırılgan olabileceği endişesini beraberinde getirdi. Senaryo analizlerine göre, bu eski yapıların da etkisiyle Bursa'da 500'den fazla sanayi yapısının depremde hasar görme ihtimalinin yüksek olduğu kaydedildi. Özellikle Bursa, Kestel, Uludağ, İnegöl ve Mustafakemalpaşa OSB'lerinin bu risk haritasında ön sıralarda yer alması, bu bölgelerde acil güçlendirme ve yenileme çalışmalarının başlatılması gerektiğini gösteriyor. Inoue, iş sürekliliğinin sadece yapısal güvenlikle sınırlı olmadığını, yapısal olmayan tüm risklerin de göz önünde bulundurulması gerektiğini ve Bursa'da iş sürekliliği planlarının yaygınlaştırılmasının şart olduğunu belirtti.
ÜRETİM KAYIPLARINDA YAPISAL OLMAYAN FAKTÖRLER DE ETKİLİ
JET uzmanlarından Dr. Seda Şendir Torisu, Kahramanmaraş'taki saha çalışmalarının sonuçlarını paylaşarak, deprem sonrası yaşanan üretim kayıplarında yalnızca bina hasarlarının değil, makine, ekipman, ürün kayıpları ve insan kaynağı gibi yapısal olmayan unsurların da büyük rol oynadığını vurguladı. Torisu, bazı bölgelerde yapısal hasar az olmasına rağmen ekonomik kayıpların beklenenden çok daha yüksek seviyelere ulaştığını gözlemlediklerini aktardı. Kahramanmaraş'ta 232 şirketle yapılan anketler, düzenli tatbikat yapan, iş sürekliliği planı hazırlayan, veri yedekleme sistemleri kuran ve ekipmanlarını güvence altına alan işletmelerin deprem sonrasında daha hızlı toparlandığını ortaya koydu. BTÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Beyhan Bayhan da sunumunda, 2000 yılı öncesi inşa edilen yapıların öncelikli olarak ele alınması gerektiğini belirterek, prefabrik sanayi yapılarındaki kolon alt bölgeleri, kiriş-kolon bağlantıları ve cephe panellerindeki hasarların Kahramanmaraş depremlerinde en çok görülen sorunlar olduğunu ifade etti. Bayhan, çapraz çelik elemanlarla güçlendirme, enerji sönümleyici sistemler ve zemin iyileştirme gibi pratik güçlendirme yöntemlerinin önemine dikkat çekti. Ayrıca, iş sürekliliğinin sadece binalarla sınırlı olmadığını, elektrik, su, haberleşme ve lojistik altyapılarının kesintisiz çalışmasının kritik olduğunu ve altyapı kesintileri, iş gücü kaybı ile tedarik zincirindeki aksaklıkların üretimi ciddi şekilde etkilediğini sözlerine ekledi. Bursa'nın bu konularda da öncü rol üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
