İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, bilinçsiz kullanılan ilaç ve besin takviyelerinin böbrek sağlığını tehlikeye atabileceği uyarısında bulundu. Aşırı tuz tüketimi ve yetersiz su alımı gibi yaygın risk faktörlerinin yanı sıra, ülkemizde yaklaşık 9 milyon kişinin kronik böbrek hastalığıyla mücadele ettiği belirtildi.
BÖBREKLERİN GÜNLÜK GÖREVİ VE RİSK FAKTÖRLERİ
Sağlıklı bir yetişkinin böbreklerinin her dakika yaklaşık 1,2–1,3 litre kanı süzerek vücudun ihtiyacına göre çalıştığını belirten Doç. Dr. Atasoyu, günlük yaklaşık 180 litre oluşan süzüntünün büyük kısmının geri alındığını, atık maddeler ve fazla sıvının ise günde yaklaşık 1,5–2 litre idrar olarak atıldığını açıkladı. Ancak farkında olmadan kullanılan bazı ilaçlar ve besin desteklerinin bu hassas dengeyi bozabileceğine dikkat çekildi. Özellikle aşırı C vitamini alımının böbrek taşı riskini artırabileceği, aşırı D vitamini kullanımının ise dehidratasyona ve yine böbrek taşı oluşumuna yol açabileceği vurgulandı.
BESİN TAKVİYELERİ VE SPORCU DESTEKLERİNE DİKKAT
Besin takviyelerinin içeriği, kullanım dozu ve diğer ilaçlarla olası etkileşimlerinin bilinmemesinin ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceğini ifade eden Doç. Dr. Atasoyu, bu ürünlerin genellikle reçetesiz satıldığını ve sağlık uzmanına danışılmadan kullanıldığını belirtti. Kronik böbrek hastaları veya risk grubundaki kişiler için besin takviyelerinin büyük dikkat gerektirdiğini söyleyen Atasoyu, “Sağlıklı bireylerde fazladan alınan B ve C vitaminleri böbreklerden atılırken, kronik böbrek hastalarında bu maddeler vücutta birikerek böbrek taşı veya sıvı kaybı gibi sorunlara yol açabilir. Ayrıca protein tozu ve kreatin gibi sporcu destekleri, yeterli su tüketilmediğinde, aşırı egzersiz yapıldığında veya böbrekleri etkileyen ilaçlarla birlikte alındığında böbrekler için tehlikeli hale gelebilir” dedi.
YÜKSEK TUZ TÜKETİMİ ÖNEMLİ BİR RİSK
Diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalığı, obezite, uzun süreli ilaç kullanımı, yetersiz su tüketimi, ailede böbrek hastalığı öyküsü ve ileri yaş gibi durumların böbrek hastalığı riskini artırdığını belirten Atasoyu, kan tahlillerinin normal olmasının böbreklerin her zaman tamamen sağlıklı olduğu anlamına gelmeyebileceğini, bu nedenle idrar tahlili ve ultrason ile değerlendirme yapılması gerektiğini söyledi. Ülkemizdeki en önemli böbrek hastalığı risk faktörlerinden birinin aşırı tuz tüketimi olduğunu vurgulayan Atasoyu, Dünya Sağlık Örgütü'nün günlük 5 gramlık tuz tüketimi önerisine karşın Türkiye'de bu miktarın 16–18 gram civarında seyrettiğini ve tuz tüketimini azaltmanın böbrek sağlığını korumada kritik bir adım olduğunu sözlerine ekledi.
