COP31’de FireAId’in yangın tahmin sistemi tanıtıldı
Koç Holding ile Orman Genel Müdürlüğünün geliştirdiği FireAId, COP31’de ele alındı. Sistem 400’den fazla değişkeni inceliyor; Türkiye’de yıllık orman yangını sayısı son 10 yılda 3 binin üzerine çıktı.

Koç Holding ile Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğünün birlikte geliştirdiği yapay zeka tabanlı FireAId projesi, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31) düzenlenen uluslararası panelde ele alındı. Koç Holding’in COP31 Küresel İş Ortaklığı kapsamında Türkiye Pavilyonu’nda yapılan oturumun başlığı “Tahminden Korumaya: Yapay Zeka ile Orman Yangınlarına Karşı Dirençlilik” oldu.
FireAId 400’den fazla değişkeni inceliyor
KoçDigital’in analitik yetkinlikleriyle desteklenen sistem; meteorolojik koşullar, bitki örtüsü, coğrafi veriler ve geçmiş yangın kayıtlarının da aralarında bulunduğu 400’den fazla değişkeni analiz ederek riskleri önceden belirliyor. Yazılım, yüksek riskli alanların saptanması, devriye planlarının hazırlanması ve yangın sırasında ekiplerin yönlendirilmesi için karar vericilere destek sağlıyor. Dünya Ekonomik Forumu (WEF), projeyi Davos Zirvesi’nde örnek uygulama olarak göstermişti. Paneli Koç Holding Sürdürülebilirlik Koordinatörü Ebru Tüzecan yönetti. Oturuma KoçDigital Genel Müdürü Evren Dereci, Orman Genel Müdür Yardımcısı Kenan Akduman, İspanya merkezli Pau Costa Derneği Genel Direktörü Jordi Vendrell ve Fundacao SOS Mata Atlantica İletişim ve Mobilizasyon Direktörü Afra Balazina katıldı. Katılımcılar, yapay zeka, uydu verileri ve ileri analitik araçlarının risk tahmini, erken uyarı ve afet hazırlığında kullanımını değerlendirdi.
Türkiye’de yıllık yangın sayısı 3 bini aştı
Tüzecan, yangın risklerinin önceden belirlenmesinin müdahale kapasitesini geliştirmek kadar gerekli olduğunu söyledi. “Risk haritası tek başına orman yangınlarını önlemiyor, korumaya da ihtiyacımız var” diyen Tüzecan, kurumların işbirliği yapmasının, insanların verilere güvenmesinin ve toplumların güvenli uygulamaları benimsemesinin ormanları korumaya katkı sağlayabileceğini belirtti. Akduman, Türkiye’de 2005-2015 döneminde yılda ortalama 2 bin orman yangını çıktığını, son 10 yılda ise yıllık sayının 3 binin üzerine yükseldiğini aktardı. “Dünyada orman yangınlarıyla mücadele alanında yaklaşık 600 farklı teknoloji kullanılıyor” diyen Akduman, yapay zeka ve dijital teknolojilerin riskleri önceden belirlemeye ve sahadaki kararları desteklemeye imkan sunduğunu kaydetti. Yeni sistemin sıcaklık, nem ve rüzgarın yanı sıra ağaç örtüsünün yaşı ve sıklığı, arazinin topografyası, eğimi ve bakısını da birlikte değerlendirdiğini ifade etti. Dereci, projenin 2021’de Türkiye’de yaşanan büyük orman yangınlarının ardından ortaya çıkan ihtiyaç üzerine geliştirildiğini söyledi. İlk olarak Akdeniz ve Ege bölgelerindeki 5 ilde pilot uygulama yapılan sistem, 2023’te Türkiye genelinde kullanılmaya başlandı. Dereci, “Bu süreç, bir teknoloji projesi olarak başlamadı. Çok gerçek bir sorundan doğdu” dedi. FireAId’in sonraki aşamasında yangınların ilk kritik saatlerdeki yayılımını tahmin etmeye yönelik çalışmalar yürütülüyor. Dereci, Kaliforniya Üniversitesi San Diego’nun da yer aldığı uluslararası ortaklarla yangın yayılımı modellemesi üzerinde çalıştıklarını ve projenin farklı ülkelere uyarlanabileceğini belirtti. Günlük verilerden neredeyse gerçek zamanlı verilere geçişin yanı sıra karar alma süreçlerinin de önemli olduğunu vurgulayan Dereci, risk haritasının ancak kullanıldığında fayda sağladığını söyledi. Vendrell, “Yapay zeka, verilerin düzenlenmesi ve karşılaştırılmasında bize önemli imkanlar sunuyor” diyerek doğru değerlendirme için sahadaki deneyimin önemini vurguladı. Büyük yangınların bölgeler ve ülkeler arasında ortak öğrenme ve deneyim paylaşımına fırsat sunabileceğini belirtti. Balazina ise Atlantik Ormanları’nın biyolojik çeşitlilik bakımından zengin bölgelerden biri olduğunu, burada yaşayan çok sayıda bitki ve hayvan türünün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunduğunu ifade etti.
Bakmadan Geçme
Türkiye'de orman yangınlarıyla mücadele için uluslararası iş birliği görüşüldü
Kula'daki kırsal mahallelere 4 su tankeri gönderildi
İspanya'da orman yangınları için yeni izleme sistemi devrede
DMM, orman yangınlarıyla ilgili yetersizlik iddialarını yalanladı
Orman yangınlarıyla ilgili 69 şüpheliden 15'i tutuklandı
Orman yangınlarıyla ilgili 12 kişi tutuklandı

