NASA'nın Curiosity keşif aracı, yaklaşık altı aydır Mars'ta 'boxwork' adı verilen jeolojik oluşumlar üzerinde araştırmalarını sürdürüyor.
ÖRÜMCEK AĞI GİBİ YAPILAR
Mars'ın yörüngeden bakıldığında örümcek ağını andıran engebeli bölgesi, Kızıl Gezegen'in su geçmişine dair önemli ipuçları sunuyor. Curiosity, bu alanı araştırırken, alçak sırtların ve kumlu çukurların oluşturduğu yapılar kilometreler boyunca yüzeyi çapraz şekilde kesiyor. Bilim insanları, bu desenlerin Mars'ın bu bölümünde yeraltı suyunun tahmin edilenden daha geç dönemlere kadar akmış olabileceğini gösterdiğini belirtiyor. Bu durum, milyarlarca yıl önce meydana gelen nehirler ve göllerin kurumasından önce olası mikrobiyal yaşamın ne kadar süre hayatta kalmış olabileceğine dair yeni sorular doğuruyor.
YERALTINDAN GELEN İPUÇLARI
Boxwork oluşumları uzaydan bakıldığında dev örümcek ağlarını andırırken, bilim insanları yeraltı suyunun ana kayadaki büyük çatlaklardan geçtiğini ve geride mineral birikintileri bıraktığını düşünüyor. Curiosity, bu yapıları yakından incelemeye başladığında, nasıl oluştuğuna dair birçok bilinmezi de gün yüzüne çıkardı. Dünya'da benzer yapılar bulunsa da, bunlar genellikle birkaç santimetreyi geçmiyor ve çoğunlukla kuru veya kumlu ortamlarda görülüyor. Mars'taki yapılar ise hem daha büyük hem de daha karmaşık.
KÜÇÜK AMA ZORLU BİR GÖREV
Curiosity ekibi için bu oluşumları incelemek teknik olarak büyük bir meydan okuma oldu. Yaklaşık 899 kilogram ağırlığındaki gezgin aracın, dar sırtların üzerinden güvenli bir şekilde ilerlemesi gerekiyordu. NASA'nın Kaliforniya'daki Jet İtki Laboratuvarı'ndan mühendis Ashley Stroupe, sırtların otoyol gibi göründüğünü ancak kumlu çukurların kayma riski barındırdığını vurguladı. Araştırmalar, Curiosity'nin tırmanmayı sürdürdüğü 5 kilometre yüksekliğindeki Sharp Dağı'nda yürütülüyor. Dağın her katmanı, Mars'ın değişen antik ikliminin farklı dönemlerinde oluşmuş. Curiosity'nin bilimsel çalışmalarının önemli bir kısmı, robotik kolunun ucundaki matkapla kayalardan aldığı örneklere dayanıyor. Geçen yıl boxwork bölgesinden üç örnek alındı ve yapılan analizler, bu oluşumların nasıl şekillendiğine dair ek ipuçları sağladı. Curiosity'nin mart ayında bu bölgeden ayrılması planlanıyor ve ekip, Mars'ın iklim değişimini daha ayrıntılı biçimde anlamayı hedefliyor.
