Dijital hegemonya: Türkiye için stratejik riskler

Toplum Çalışmaları Enstitüsü (TÇE), "Yeni Güç Mimarisi: Dijital Hegemonya" başlıklı raporunda, dijital teknolojilerdeki dışa bağımlılığın ekonomik boyutunun ötesinde, devlet kapasitesi, veri egemenliği ve ulusal güvenlik açısından ciddi riskler taşıdığına dikkat çekti.

Dijital egemenliğin üç katmanı

TÇE'ye göre dijital hegemonya, ağ etkileri ve veri yoğunlaşmasıyla oluşan piyasa gücü, devlet ve teknoloji şirketlerinin bütünleşmesi ve ulusal hukuk sistemlerinin sınır ötesine taşınması olmak üzere üç temel katmanda şekilleniyor. Bu unsurların bir araya gelmesiyle dijital platformların gücünün jeopolitik bir boyuta ulaştığı vurgulandı.

Türkiye'nin yapay zeka yol haritası değerlendirildi

Raporda ayrıca, 18 Ağustos 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030) da dijital egemenlik perspektifinden ele alındı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan planın insan odaklılık, güvenilirlik ve dijital egemenlik ilkelerini benimsediği belirtildi. Plan kapsamında yapay zekâ okuryazarlığı, uzman yetiştirme, veri setlerinin erişime açılması ve 2030'a kadar 1 GW yapay zekâ altyapısı hedefleniyor. Ancak raporda, Türkiye'deki dijital kullanımın yaygınlığına rağmen arama motorları, sosyal medya ve işletim sistemleri gibi alanlarda yabancı şirketlerin hakimiyetine de dikkat çekildi.