GSMA Intelligence ve Huawei iş birliğiyle hazırlanan bir rapor, dünya genelinde her üç kişiden birinin (%38) mobil geniş bant erişimine sahip olmasına rağmen internete erişim sağlayamadığını ortaya koyuyor.
Dijital uçurum ve ekonomik sonuçları
Rapor, “Uçurumu Kapatmak: Yapay Zeka Çağında Dijital Okuryazarlığın Geliştirmesi” başlığıyla yayınlandı. Çalışmaya göre, dijital beceri eksiklikleri, ayrıca kullanıcı güveni ve yapay zeka okuryazarlığına dair yetersizlikler, 3,1 milyar insanı etkileyen bir dijital uçurum yaratıyor. Bu beceri açığının giderilmesi, 2030 yılı itibarıyla küresel GSYİH'ya yaklaşık 3,5 trilyon dolarlık bir katkı sağlayabilir. Beklentilere göre, potansiyel kazancın %90'ından fazlası düşük ve orta gelirli ülkelere yönlendirilecektir. Dünya genelinde mobil geniş bant kapsama alanı ise nüfusun %96'sına ulaşmış durumda.
Yapay zeka: Fırsatlar ve zorluklar
UNESCO'nun Dijital Öğrenme Haftası'nda duyurulan bu rapor, yapay zekanın hizmetlere erişim imkanı olmayan topluluklar için hem fırsatlar sunduğunu hem de engeller oluşturabileceğini vurguluyor. Yapay zeka destekli uygulamalar, düşük okuryazarlık seviyesine sahip kullanıcıların metin girişi zorunluluğunu ortadan kaldırırken, aynı zamanda veri gizliliği ve deepfake gibi riskler karşısında eleştirel düşünme yeteneklerini de gerektirmektedir. Rapor, GenAI okuryazarlığının en değerli yeteneklerden biri olduğunu ve maaş farklarında %36’ya kadar artış sağlayabildiğini belirtirken, temel dijital eğitimde yeterli müdahale yapılmadığı takdirde yapay zekanın yaygınlaşmasının mevcut eşitsizlikleri daha da artırabileceği konusunda uyarıyor.
Mobil sınıflar ve topluluk destekli çözümler
Dijital kapsayıcılık girişimleri, özellikle kırsal bölgelerde yaşayan, yaşlı, kadın ve kız çocukları gibi dijital dışlanma riski en yüksek gruplara odaklanıyor. Huawei'nin “Skills on Wheels” girişimi, bu bağlamda önemli bir örnek teşkil ediyor. Güneş enerjisiyle çalışan DigiTruck mobil sınıfları, şebekeden bağımsız bölgelerde donanım, bağlantı ve yapay zeka okuryazarlığı konularında pratik eğitim sunuyor. 2019'dan bu yana 21 ülkede 130.000'den fazla kişiye ulaşan bu projeler, katılımcıların edindikleri becerileri çevreleriyle paylaşmasını teşvik ediyor. Kenya'da yapılan bir araştırma, DigiTruck kursiyerlerinin %79'unun yeni dijital becerilerini ailelerine ve arkadaşlarına aktardığını ortaya koyuyor.
Politika yapıcılara çağrı
Rapor, politika yapıcıları ve sektör paydaşlarına iş birliği yapma ve dört temel alana odaklanma çağrısında bulunuyor: Pratik yapay zeka farkındalığı, çevrimiçi güvenlik ve bilgi doğruluğunu temel bir yeterlilik olarak ele almak; kamu hizmetlerinde çok dilli sesli ve diyalog tabanlı arayüzleri benimsemek; mobil öğrenim birimlerini yaygınlaştırmak için sektörler arası ortaklıklar kurmak; ve performansı, stajyer sayısından ziyade görev tamamlama ve dolandırıcılığa karşı dayanıklılık gibi metriklerle ölçmek. GSMA Intelligence Araştırma ve Danışmanlık Bölümü Başkanı Tim Hatt, “Dijital okuryazarlık artık sabit eşik değerlerle tanımlanamaz. Sadece bağlantı yeterli değildir; yetenekler, sistem tasarımı ve güven uyumlu bir şekilde gelişmelidir.” derken, Huawei Genel Yayın Yönetmeni Gavin Allen, mobil sınıfların dijital uçurumu kapatmadaki önemini vurguladı ve yapay zeka ekonomisine geçişte kimsenin geride kalmaması için çalışmalarına devam edeceklerini belirtti. Bu sonbaharda Fransa'da yeni bir DigiTruck programı da başlatılacak.
