Eczacılardan uyarı: Yapay zeka ile tedavi riskli, sahte ürünlere kanmayın

İstanbul'da düzenlenen 'Geleceğin E Hali' kongresinde dijitalleşme ve toplum sağlığını tehdit eden güncel sorunlar ele alındı. Üç gün süren etkinlikte uzmanlar, zayıflama iğnelerinin bilinçsiz kullanımı, sahte ilaçlar, yapay zekâ ile kendi kendine tedavi ve çocuklarda ekran bağımlılığı gibi konularda önemli uyarılarda bulundu. Kongrede yeni nesil eczane yönetimi, bütüncül sağlık, sürdürülebilir eczacılık ve dijital sağlık uygulamaları öne çıktı. Eczacıların toplum sağlığı konusunda danışmanlık sağlayan önemli sağlık profesyonelleri olduğu vurgulandı. PGED Yönetim Kurulu Başkanı Ecz. Şule Dilek Yağçı Tüysüz, Tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan GLP-1 grubu ilaçların zayıflama amacıyla bilinçsiz kullanılmasının ciddi sağlık riskleri doğurabileceğini belirtti. Tüysüz, bu ürünlerin yalnızca hekim kontrolünde ve uygun dozlarda kullanılması gerektiğini söyledi. Kontrolsüz kullanımın mide-bağırsak sorunlarının yanı sıra pankreatit ve safra kesesi rahatsızlıkları gibi ciddi sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekti. PGED Yönetim Kurulu Üyesi Ecz. Aylin Özbey, vitamin, mineral ve bitkisel takviye kullanımına karşı uyardı. Birden fazla takviyenin kontrolsüz kullanımının vücutta vitamin birikmesine, karaciğer ve böbrekler üzerinde yüke neden olabileceğini belirten Özbey, takviye ihtiyacının kişinin yaşı, sağlık durumu, kullandığı ilaçlar ve laboratuvar sonuçları değerlendirilerek belirlenmesi gerektiğini vurguladı. Yapay zekâ destekli sohbet robotlarının sağlık alanında kullanımı da tehlikelerine dikkat çekilen başlıklardan biriydi. Sohbet robotlarının hastalıkları, alerjileri ve kullanılan ilaçları her zaman doğru değerlendiremeyebileceği, hatalı doz ve ilaç etkileşimi bilgilerinin ciddi sonuçlar doğurabileceği ifade edildi. Uzmanlar, yapay zekâdan alınan sağlık bilgilerinin hekim veya eczacıya danışılmadan uygulamaya geçirilmemesi gerektiğini kaydetti. PGED Yönetim Kurulu Üyesi Ecz. Pelin Tuba Fotan Ersoy, internet siteleri ve sosyal medya üzerinden satılan sahte, ruhsatsız veya uygun koşullarda saklanmamış ürünlerin sağlık açısından risk oluşturduğunu belirtti. İlaç ve dermokozmetik ürünlerin güvenilir tedarik zinciri üzerinden, eczanelerden temin edilmesi çağrısında bulundu. Kongrede çocukların ekran başında geçirdiği sürenin artmasıyla hareketsizlik, obezite ve metabolik hastalık risklerinin yükselmesine de dikkat çekildi. PGED Yönetim Kurulu Üyesi Ecz. Ayşem Jale Kıhtır ise çocuklarda görülen şiddet davranışlarının kontrolsüz ekran kullanımı, şiddet içerikli dijital oyunlar, sosyal izolasyon ve stres gibi faktörlerden etkilenebileceğini belirtti. Ailelerin çocuklarının dijital içeriklerini takip etmesinin ve duygusal gelişimlerini desteklemesinin önemini vurguladı.