Bir dönemin en çok tercih edilen ulaşım aracı olan faytonlar, günümüzde yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Bu tarihi zanaat dalında usta yetişmemesi, faytonculuğun geleceğini tehdit ediyor.
YÜKSEK MÜHENDİSLİK GEREKİYOR
Faytonculuk, görünüşte basit bir marangozluk işi gibi dursa da aslında yüksek mühendislik bilgisi gerektiriyor. Günümüz araç teknolojisinin temellerini atan birçok teknik detay, bu zanaatı özel kılıyor. Örneğin, gövde yapımında darbe emici dişbudak ağacı, tekerlek parmaklarında ise yüksek dirençli gürgen kullanılıyor. Bu malzemeler, doğal bir süspansiyon sağlıyor ve faytonları daha dayanıklı hale getiriyor.
NAL SESLERİNİN TERAPİ ETKİSİ
İzmir, Akhisar ve Büyükada'daki fayton atölyeleri kapanma riskiyle karşı karşıya. Ustalar, bu zanaatın sadece araba üretmekten ibaret olmadığını, ahşap, demir ve derinin binlerce yıllık uyumunu yaşattığını belirtiyor. Ayrıca, doğada iki atın koşarken çıkardığı nal seslerinin, insanı stresten uzaklaştıran ve ruhsal bir rahatlama sağlayan terapötik bir etkisi olduğu ifade ediliyor. Fayton yapımının babadan miras kaldığını belirten Cem Kara Osman, “Günümüzde bu işi yapabilecek usta sayısı oldukça az. Yeni nesil bu mesleğe ilgi duymuyor. Geleneksel bir üretim süreci olduğu için ciddi bir tecrübe birikimi şart. Yaklaşık yirmi yıl önce Türkiye'den dünyanın dört bir yanına fayton ihraç ediliyordu. Ancak talebin azalmasıyla birlikte bu üretim durma noktasına geldi.” diye konuştu.
