Kocaeli'nin Gebze ilçesinde bulunan Malkoçoğlu Mehmet Bey Türbesi, 14. yüzyıldan kalma zengin tarihiyle dikkat çekiyor. 1385 yılına tarihlenen yapı, hem Anadolu Selçuklu kümbet mimarisinin özelliklerini taşıyor hem de Osmanlı'nın kuruluş dönemindeki mimari anlayışını yansıtıyor.
SELÇUKLU GELENEĞİ VE OSMANLI MİMARİSİ BİR ARADA
Tarihçi-Yazar Dr. Recep Kankal'a göre, türbe mimari açıdan büyük önem taşıyor. Kankal, "Bu türbe, Anadolu Selçuklu dönemindeki kümbetlerin benzerlerinden biri. Aynı zamanda Osmanlı'nın kuruluş dönemindeki yapılarla da ciddi benzerlikler gösteriyor. Bu yönüyle hem Selçuklu geleneğini hem de erken Osmanlı mimarisini bir arada barındıran nadir yapılardan biri" ifadelerini kullanıyor. Yapının 641 yıl önce inşa edildiğine dair belgeler bulunuyor ve Malkoçoğlu Mehmet Bey'in burada yattığı, 1912'de Halil Ethem Bey'in incelemeleriyle doğrulanmış.
1940'LARDA NEREDEYSE YIKILDI, SONRA RESTORE EDİLDİ
Zaman içinde büyük tahribatlar yaşayan türbe, 1940'lı yıllarda neredeyse tamamen yıkılarak yalnızca tek bir sütunun ayakta kaldığı bir harabeye dönüşmüştü. Ancak 1960'lı yıllarda Cahide Tamer tarafından başlatılan kapsamlı restorasyon süreciyle yeniden hayat buldu. 1980'lerde de ek onarımlar yapılan türbe, 2011 yılında bugünkü görünümüne kavuştu. İnşa sürecinde geçmiş medeniyetlerin izlerinin de kullanıldığı görülüyor. Türbenin bazı bölümlerinde Bizans dönemine ait devşirme taşlar kullanılmış, sütun başlıklarında haç motifleri ve farklı bezemeler ile tuğla dizimlerinde Bizans dönemine özgü almaşık teknik dikkat çekiyor. Gebze'de Çamlık Parkı olarak bilinen tepede yer alan türbe, yüzyıllar öncesine uzanan çok katmanlı tarihin izlerini günümüze taşıyor.
