Plastik kirliliğinin pençesindeki dünyamız için umut ışığı Gebze Teknik Üniversitesi'nden (GTÜ) geldi. Üniversitenin bilim insanları, doğanın kendi içinde barındırdığı, plastikleri adeta 'yiyip bitiren' devrimsel bir mikroorganizma keşfederek küresel bir soruna çare olabilecek bir adım attı.
DOĞANIN KENDİ ÇÖZÜMÜ GÜN YÜZÜNE ÇIKTI
GTÜ Temel Bilimler Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü'nden Prof. Dr. Sedef Tunca Gedik önderliğinde yürütülen çalışmada, Gebze'de faaliyet gösteren Atıksan Geri Dönüşüm firmasının atık sahasından alınan numuneler incelendi. Araştırma ekibi, çevremizi tehdit eden plastik atıkları biyolojik olarak parçalayabilen, daha önce bilinmeyen bir mikroorganizmayı izole etmeyi başardı. Bu mucizevi mikroorganizma, polietilen glikol (PEG) gibi zararlı plastik bileşenlerini doğrudan karbon ve enerji kaynağı olarak kullanarak yok ediyor. PLASTİKLERİ SADECE BİR AYDA BÜYÜK ORANDA TÜKETİYOR Genomik DNA analizleri sonucunda 'Trichoderma citrinoviride' olarak tanımlanan bu özel mikroorganizmanın, 25 °C sıcaklık ve gün ışığı gibi ideal koşullarda hızla geliştiği gözlemlendi. Plastik yüzeylere tutunmasını kolaylaştıran güçlü bir biyofilm tabakası oluşturma yeteneği de dikkat çekici. Bir ay süren laboratuvar denemelerinde, bu mikroorganizmanın farklı plastik türleri üzerinde kayda değer bir yıkım gücü olduğu kanıtlandı: Asetat Polimeri'nde %6.97, Polietilen (PE) üzerinde %6.15 ve Alçak Yoğunluklu Polietilen (LDPE) üzerinde ise %2.75'lik kütle kaybı sağlandı. İLERİ ANALİZ TEKNİKLERİYLE KANITLANDI Bilimsel yöntemlerle doğrulanmış bu biyobozunma süreci, Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile yapılan yüzey morfolojisi incelemeleri ve Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR) kimyasal bağ analizleriyle kesin olarak kanıtlandı. GTÜ'lü araştırmacıların bu buluşu, dünya bilim literatüründe Trichoderma citrinoviride türünün plastikleri biyolojik olarak parçalama kapasitesini ortaya koyan ilk çalışma olma özelliğini taşıyor. Küresel plastik krizi için sürdürülebilir, çevre dostu ve biyolojik bir alternatif sunan bu keşif, endüstriyel geri dönüşüm süreçlerinde yeni bir dönemin habercisi. Keşfedilen bu izolat, uluslararası GenBank veri tabanına JBNPOX000000000 erişim numarasıyla tescil edilerek küresel erişime açıldı. Bu başarı, biyoteknolojik çevre çözümleri alanında üniversitenin öncü rolünü pekiştiriyor.
