Sağlık Bakanlığı'nın 21 yaş altı bireylerin hormon ve ergenlik baskılayıcı ilaçlara erişimini kısıtlayan kararına karşı Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD), hukuki mücadeleyi bir üst mahkemeye taşıdı. Danıştay 10. Dairesi'nin yürütmeyi durdurma talebini reddetmesinin ardından, iki önemli meslek örgütü Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na itiraz başvurusunda bulundu.
TEMEL HAKLAR TEHLİKEDE Mİ?
TTB ve TPD, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun (TİTCK) Haziran 2025'te yayınladığı genel yazıyla getirilen düzenlemenin, bilimsel gerçeklerden uzaklaştığını, sağlık hakkını, özel hayatın gizliliğini, yaşam hakkını ve ayrımcılık yasağını ciddi şekilde ihlal ettiğini savunuyor. Meslek örgütleri, bu düzenlemenin Anayasa'ya, Türk Medeni Kanunu'na, uluslararası insan hakları sözleşmelerine ve güncel tıbbi kılavuzlara aykırı olduğunu vurguluyor. Ayrıca, düzenlemeye dayanak gösterilen bilimsel çalışmaların şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşılmadığına dikkat çekiyorlar.
BİLİMSEL DAYANAKSIZ YASAK MI?
TİTCK ise savunmasında, bu tür ilaçların amaç dışı kullanımını engellemeyi ve gençlerin sağlığını korumayı hedeflediğini belirtiyor. Ancak Danıştay 10. Dairesi'nin kararında, yürütmeyi durdurmak için gerekli şartların oluşmadığı gerekçesiyle talebi reddettiği, fakat bu ret kararının hukuka aykırılık ve telafisi imkansız zarar gibi unsurları yeterince irdelemediği gözlemleniyor. Karara sunulan karşı oy gerekçeleri ise TTB ve TPD'nin tezlerini destekler nitelikte. Karşı oyda, düzenlemenin dayanak gösterildiği iddiaları destekleyecek somut veri veya bilimsel bulgunun dosyaya sunulmadığı, yalnızca uzman hekimlerin reçete edebildiği ilaçlar için genel bir yasak getirilmesinin hekimlerin yetkisini kötüye kullandığı varsayımına dayandırılamayacağı belirtiliyor. Ayrıca, Türk hukukunda erginlik yaşının 18 olduğu ve cinsiyet uyum süreçlerine ilişkin yasal sınırların da bu yaşta belirlendiği düşünüldüğünde, 18-21 yaş aralığına getirilen ek bir kısıtlamanın hukuki zemininin zayıf olduğu vurgulanıyor. TTB ve TPD, bu gerekçelerle yürütmenin durdurulması talebinin reddinin haklı bir gerekçeye dayanmadığını savunarak üst mahkemeye başvuruyor. Meslek örgütleri, devam eden tedavilerin kesintiye uğramasının geri döndürülemez zararlara yol açabileceğini ve düzenlemenin belirli bir grubu hedef alarak ayrımcılık oluşturduğunu da dilekçelerine ekliyor.
