Güneş'te son 20 yılın en güçlü radyasyon fırtınalarından biri yaşanıyor. Uzmanlar, bu olağanüstü olayın Dünya'yı etkileyebileceği konusunda uyarıda bulundu. Alışılmadık bölgelerde kutup ışıkları görülebileceği ve uydu ile GPS sistemlerinde geçici aksaklıklar yaşanabileceği belirtiliyor.
SON 20 YILIN EN GÜÇLÜSÜ: S4 SEVİYESİNDE FIRTINA
Güneş'te meydana gelen güçlü bir patlama sonucunda oluşan ve son 20 yılın en şiddetlisi olarak nitelendirilen S4 seviyesinde bir radyasyon fırtınası Dünya'ya doğru ilerliyor. Uzmanlar, bu fırtınanın salı sabahı erken saatlerde kutup ışıklarının normalde görülmediği bölgelerde bile ortaya çıkabileceğini ve uydu tabanlı iletişim ile GPS sistemlerinde geçici kesintilere yol açabileceğini bildirdiler.
TARİHİ FIRTİNALAR VE BEKLENEN ETKİLER
ABD Ulusal Hava Durumu Servisi, bu olayın son 20 yılı aşkın sürede kaydedilen en büyük güneş radyasyon fırtınası olduğunu, en son Ekim 2003'te benzer seviyelerin görüldüğünü açıkladı. Yetkililer, bu fırtınanın etkilerinin öncelikli olarak uzay uçuşları, havacılık ve uydu operasyonlarıyla sınırlı kalmasının beklendiğini vurguladı. Ekim 2003'teki "Cadılar Bayramı" uzay hava olayları İsveç'te elektrik kesintilerine, Güney Afrika'da ise güç trafolarında hasara neden olmuştu. Mevcut fırtınanın da özellikle uzaydaki ve kutup rotalarını kullanan uçuşlardaki radyasyon seviyelerini artırabileceği öngörülüyor.
HAVACILIK VE UYDU SİSTEMLERİNE UYARILAR
Fırtınaya karşı havayolları, NASA, ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Acil Durum Yönetim Ajansı (FEMA) ve enerji altyapısı kuruluşları bilgilendirildi. Artan radyasyon riskleri nedeniyle Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki astronotlar daha güvenli bölümlere geçebiliyor. Yükselen radyasyon seviyeleri, iletişim ve navigasyon için kullanılan uydular üzerinde de risk oluşturabiliyor. Mayıs 2024'teki jeomanyetik fırtına sırasında GPS'e dayalı hassas tarım yapan bazı kullanıcıların kısa süreli sorunlar yaşadığı hatırlatıldı. Ancak uzmanlar, bu kez genel kamuoyunu etkileyecek yaygın teknoloji kesintilerinin beklenmediğini belirtiyor. Güneş radyasyon fırtınaları, yüksek hızlı yüklü parçacıkların Dünya'ya ulaşmasıyla oluşurken, jeomanyetik fırtınalar daha yavaş ilerleyen koronal kütle atımları sonucu meydana geliyor. Artan güneş aktivitesi nedeniyle kuzey ışıkları ABD'nin kuzey yarısının büyük bölümünde, hatta Alabama ve Kuzey Kaliforniya'ya kadar görülebilecek.
