İran'da 2025 yılı sonunda başlayan protestolarla ilgili güncel veriler, insani dramın boyutlarını gözler önüne seriyor. HRANA adlı insan hakları ajansının yayımladığı son rapora göre, ülke genelindeki olaylarda toplam 42 bin 486 kişi gözaltına alındı. Aynı raporda, protestolar sırasında yaşanan şiddet olaylarında 214'ü güvenlik görevlisi olmak üzere 6 bin 373 kişinin hayatını kaybettiği belirtildi. Ajans, bir gün önceki açıklamasında bu sayıyı 6 bin 221 olarak duyurmuştu.
PROTESTO DALGASININ ARKA PLANI
İran'daki gösteriler, 28 Aralık 2025'te yerel para biriminin değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların artması üzerine Tahran Büyük Çarşı'da esnafın öncülüğünde başladı. Kısa sürede ülke geneline yayılan protestolar, 8 Ocak'ta başkent Tahran'da şiddetlenince ülke yönetimi internet erişimini kısıtlamak zorunda kaldı. Bu süreçte farklı kurumlar tarafından paylaşılan can kaybı rakamları da dikkat çekti.
RESMİ VE GAYRİRESMİ RAKAMLAR ARASINDAKİ FARK
İran Şehit ve Gaziler Vakfı, 21 Ocak'ta Adli Tıp Kurumu'na dayandırdığı açıklamada, gösterilerde güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin öldüğünü duyurmuştu. Vakıf, bu kişilerden 2 bin 427'sinin 'silahlı terör grupları' tarafından öldürülen güvenlik görevlileri ve siviller olduğunu ifade ederken, 690 kişiyle ilgili detaylı bilgi paylaşmamıştı. HRANA ise gösteriler sona ermiş olmasına rağmen, yeni vakaları doğruladığını öne sürerek can kaybı ve gözaltı sayılarını güncellemeye devam ediyor.
