Isparta'da tarihi Aya Baniya (Aya Panaya) Kilisesi, Isparta Belediyesi'nin restorasyon çalışmaları sonucunda 2025 yılında tamamlanarak hizmete açıldı. Bu kapsamda, dünyada beşinci, Türkiye'de ise ilk olma özelliğini taşıyan MİSPARTA Koku Medeniyeti Müzesi ve Atölyesi, koku kültürünün tarihsel yolculuğunu ve parfüm sanatını gelecek nesillere aktarmak amacıyla şehre kazandırıldı.
TARİH VE KÜLTÜR KOKUSU BİR ARADA
1814 Sancak Ispartası dönemine ve daha öncesine dayanan koku kültürü, özellikle Aya Pania Kilisesi bahçesinde kutlanan Nevbahar (Koku Bayramı) ile şehrin belleğinde canlılığını koruyor. "Her nefes bir dua, her koku bir anıdır" felsefesiyle ifade edilen bu köklü gelenek, MİSPARTA projesiyle modern zamanlarda yeniden hayat buluyor. Müze bünyesinde, dünyanın bilinen en eski parfüm formülü, çeşitli dönemlerde kullanılan parfüm kapları, kokuyla ilişkili etnografik öğeler ve kilise yapısından elde edilen arkeolojik buluntular sergilenmektedir. Ziyaretçiler, antik dönemlerden günümüze uzanan zengin koku kültürünü ve parfüm yapım sanatını yakından tanıma fırsatı buluyor.
DENEYİM ODAKLI ATÖLYELER VE KOKU SANATI
MİSPARTA, sadece bir müze olmanın yanı sıra, koku kültürü üzerine deneyimsel öğrenmeyi de teşvik ediyor. Aromaterapi uygulamaları, kişiye özel parfüm tasarlama eğitimleri ve koku tarihi üzerine interaktif atölyeler ziyaretçilere sunuluyor. Bu "yaşayan müze" konseptiyle, kültürel miras hem korunuyor hem de çağdaş insanla buluşturuluyor.
ULUSAL VE ULUSLARARASI KOKU MERKEZİ OLMA YOLUNDA
Yıllık etkinlik programları çerçevesinde koku temalı sergiler, konferanslar ve panellere ev sahipliği yapacak olan MİSPARTA, Isparta'nın kültürel kimliğini pekiştirmeyi ve şehrin turizmine katkı sağlamayı hedefliyor. Proje, koku medeniyetini bilimsel ve kültürel açıdan ulusal ve uluslararası platformlarda tanıtacak bir merkez olarak öne çıkmaktadır. Isparta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yetkilileri, "Geleceğimizi geçmişimize bağlayan MİSPARTA, ten rengimize ve ten kokumuza uygun kokularla ortak bir mirası yaşatıyor. Bu eşsiz kültürel değerimizi yaşatan ve destekleyen herkese teşekkür ederiz" şeklinde bir açıklama yaptı.
