Kacır: Türkiye AB'ye rekabet gücü sunacak

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Uluslararası İşbirliği Platformu'nun (UİP) İstanbul'da düzenlediği 17. Boğaziçi Zirvesi'nin açılışında konuştu. “Dönüşen Dünyada Denge Arayışı” temalı zirvede küresel ekonomiyi değerlendiren Kacır, jeopolitik gerilimlerin enerji, ham madde ve tedarik zincirlerine etkisine dikkat çekti. Yapay zekâ, yarı iletken, biyoteknoloji ve enerji sistemlerindeki gelişmelerin teknolojiyi jeopolitik güç unsuru hâline getirdiğini belirterek Türkiye'nin yatırımlarını anlattı.

AB ile üretim ve teknoloji ortaklığı

Avrupa Birliği'nin ölçek ekonomisi oluşturma, inovasyonu hızlandırma ve verimliliği artırma ihtiyacına değinen Kacır, Türkiye'nin Avrupa sanayisiyle bütünleşmiş üretim yapısına vurgu yaptı. “30 yıllık Gümrük Birliği üyeliğiyle Avrupa sanayisinin üretim ve değer zincirlerine derinlemesine entegre olmuş Türkiye, köklü sanayi birikimi, nitelikli insan kaynağıyla AB'nin ihtiyaç duyduğu rekabet gücünü ve ekonomik dinamizmi bir arada sunacak yegâne paydaştır.” dedi. Avrupa'nın karşılaştığı sorunlara yönelik çözümün Türkiye ile iş birliğini artırmak olduğunu savunan Kacır, “Avrupa'nın önündeki sınamalara verilecek doğru cevap, Türkiye'nin üretim gücünden daha fazla istifade etmektir. Türkiye'nin potansiyeli, bugün bulunduğu noktanın çok daha ötesindedir.” ifadelerini kullandı. “Made in EU” düzenlemesinde Türkiye menşeli ürünlerin AB menşeli ürünlerle eşdeğer değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, “Avrupa Birliğinin hazırladığı 'Made in EU' düzenlemesinde, Türkiye menşeli ürünlerin Avrupa Birliği menşeli ürünlerle eşdeğer muamele görmesi ortak menfaatlerimizin gereğidir.” dedi. Konuyu Avrupalı muhataplarıyla görüştüklerini ve sanayi, teknoloji ile ticaret ortaklıklarını derinleştirmeyi amaçladıklarını bildirdi.

Yüksek teknoloji ve yapay zekâ hedefleri

Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı'yla 2030'a kadar 30 milyar dolarlık devlet desteği hedeflendiğini açıkladı. Program; batarya, elektrikli araç, güneş hücresi, rüzgâr türbini, çip, savunma teknolojileri, veri merkezi, yapay zekâ ve endüstriyel robotik yatırımlarını kapsıyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 750 milyar lira kaynak ayırdığı Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı'nın kritik ve stratejik yatırımlara finansman sağladığını belirtti. Yeni teşvik sistemi ve Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında 1126 orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün, 34 ham madde ve 414 teknoloji alanında yatırımlar destekleniyor. Kacır, bugüne kadar cari dengeye yaklaşık 11,3 milyar dolar katkı sağlaması öngörülen 213 projeye destek verildiğini kaydetti. 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı'nın ilk iki yılında en az 5 milyon kişiye yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi verilmesi hedefleniyor. Planla 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesi, kamuya ait en az 2 bin veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi'nden erişime açılması amaçlanıyor. Veri merkezlerinin kurulu gücünün 2030'a kadar en az 1 gigavata çıkarılması ve veri merkezi ile bulut bilişim altyapılarına en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımı çekilmesi planlanıyor. Kacır, son bir yılda yaklaşık 300 megavatlık yatırımın harekete geçirildiğini söyledi.

Sanayi koridorları ve yeşil dönüşüm

Sanayi Alanları Master Planı kapsamında Samsun-Mersin, Mersin-Şırnak, Sivas-Iğdır ve Trabzon-Şırnak hatlarında dört yeni sanayi koridoru oluşturuluyor. İlk aşamada Samsun-Mersin hattındaki 15 ilde toplam 60 bin hektarlık 19 yeni yatırım alanı belirlendi. Kacır, alanların sosyal imkânlara sahip büyük endüstriyel bölgeler olarak tasarlandığını; sanayi bölgelerinde döngüsel ekonomi ve yeşil üretimin esas alınacağını, lojistik bağlantılarla üreticilerin uluslararası pazarlara erişiminin kolaylaştırılmasının amaçlandığını aktardı. Kalkınma Yolu, Zengezur Koridoru ve Kuzey Marmara Demiryolu Geçişi projelerinin Türkiye'nin uluslararası ticaret ağlarındaki konumunu güçlendireceğini söyledi. Dünya Bankası iş birliğiyle yürütülen projeler kapsamında sanayicilere, KOBİ'lere ve yeşil teknoloji girişimlerine 1 milyar doların üzerinde finansman sağlandığını bildiren Kacır, Türkiye'nin yeşil ve dijital dönüşümü hızlandırmayı, katma değerli üretimi artırmayı ve ihracat pazarlarını çeşitlendirmeyi sürdüreceğini belirtti. Uluslararası yatırım ve üretim ortaklıklarına açık olduklarını da ifade etti.