KGK çalıştayında 15 maddelik medya bildirgesi açıklandı

Küresel Gazeteciler Konseyi’nin (KGK) 6. Alanya Küresel Medya Çalıştayı, Antalya’nın Alanya ilçesindeki Eftalia Resort Hotel’de dört gün sürdü. Yerel Medya, Yaygın Medya, Dış Medya ve Dijital Medya Meclisi toplantılarına 350 gazeteci katıldı. Çalıştayın sonunda 15 maddelik sonuç bildirgesi kamuoyuna duyuruldu. KGK Genel Başkanı Mehmet Ali Dim, açılış konuşmasında 32 ülkeden 350’ye yakın gazeteciyi ağırladıklarını belirterek çalıştayda mesleki sorunların yanı sıra şiddetle mücadelede medyanın sorumluluğunun da ele alınacağını söyledi. Dim, “Basın özgürlüğünün, doğru haberciliğin ve barışın yanındayız; şiddetin, nefretin ve dezenformasyonun karşısındayız diyeceğiz” dedi.

Dijital medya ölçümlerindeki fark gündemde

İnternet Gazetecileri Federasyonu Genel Başkanı ve KGK Dijital Medya Meclisi üyesi Mesut Demir, internet gazeteciliğiyle ilgili yasanın denetim mekanizmasının oluşturulmadığını belirtti. Demir, “İnternet yasası her ne kadar 15 yıl geç çıkarılsa da, ülkenin ve medyanın geleceği için önemli bir gelişmedir. Ancak, çıkarılan yasanın maalesef altı doldurulmamış, denetim mekanizması oluşturulmamıştır” ifadelerini kullandı. Demir, Basın İlan Kurumu (BİK) Analitik sistemi ile Google Analytics ölçümleri arasında ciddi fark bulunduğunu söyledi. BİK verilerinin Google Analytics trafik ölçümlerinin neredeyse yarısına karşılık geldiğini belirten Demir, farkların medya kuruluşlarının gelir ve haklarını olumsuz etkilememesi için teknik inceleme yapılmasını, ölçüm kriterlerinin şeffaflaştırılmasını ve Google ölçütleriyle uyumlu bir yönetmelik hazırlanmasını istedi.

Bildirgedeki 15 karar

Sonuç bildirgesinde Türk medyasının ekonomik, mesleki, hukuki, teknolojik ve etik sorunları ele alındı. Metinde gazetecilik mesleğinin itibarının ve basın özgürlüğünün korunması, medya kuruluşlarının sürdürülebilirliği ve mesleki dayanışmanın güçlendirilmesi ortak hedefler olarak sıralandı. Bildirgedeki kararlar şöyle özetlendi: 1. Gazetecilerin hukuki statüsünü ve mesleki haklarını güvenceye alacak Basın Meslek Birliği Yasası için komisyon çalışmaları ve ilgili kurumlarla görüşmeler sürdürülecek. 2. Yerel, yaygın ve dijital medyanın ekonomik sorunlarına yönelik yeni gelir ve destek modelleri geliştirilecek; resmî ilan, abonelik ve reklam gelirlerinin dağıtımında adalet gözetilecek. 3. BİK ile Google Analytics ölçümleri arasındaki farklar için teknik inceleme yapılacak, ölçütler şeffaflaştırılacak ve BİK’le görüşmeler devam edecek. 4. Google, YouTube, Facebook ve diğer dijital platformlardaki içeriklerden yayıncıların daha adil pay alması ve alternatif gelir ile abonelik modellerinin geliştirilmesi için çalışılacak. 5. Haber, fotoğraf, görüntü ve özgün içeriklerin izinsiz kullanımını önleyecek telif düzenlemeleri için girişimde bulunulacak. 6. Gazetecilerin siyasi, ekonomik ve kişisel baskılardan uzak çalışması ile editoryal bağımsızlık ve basın özgürlüğü gözetilecek; yayıncılık sorumluluğu da dikkate alınacak. 7. Dezenformasyon, doğrulanmamış haberler, çıkar amaçlı yayınlar, tehdit ve şantaj amaçlı içerikler ile gazetecilik kimliğinin kötüye kullanılmasına karşı etik rehber veya deklarasyon hazırlanacak. Eleştiri ile iftira arasındaki ayrım ve güvenilir habercilik esas alınacak. 8. Dijital yayıncıların mesleki, hukuki ve etik sorumluluklarını yerine getirmesi; şeffaflık, hesap verebilirlik ve emeğe saygı ilkeleriyle çalışması desteklenecek. Denetimlerin objektif olması gözetilecek. 9. Gazetecilerin iş güvencesi, ücretleri, sosyal hakları ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi için çalışma yürütülecek. 10. İletişim fakültesi öğrencilerinin staj ve istihdam olanakları, mesleki eğitim ve deneyimli gazetecilerle bilgi paylaşımı için medya kuruluşlarıyla akademi arasındaki iş birliği geliştirilecek. 11. Basın kartına erişimde yaşanan sorunlar ele alınacak; sahada çalışan gazetecilerin deneyimleri dikkate alınarak adil ve objektif ölçütler oluşturulması desteklenecek. 12. 88 ülkede temsilciliği bulunan KGK, farklı ülkelerdeki çalışmalarını ve uluslararası iş birliklerini geliştirecek; gazeteci kartlarının uluslararası kurumlarda geçerliliği ve bu kurumlara entegrasyonuyla ilgili girişimlerde bulunacak. 13. Yapay zekânın haber üretiminde kullanımına ilişkin doğrulama, şeffaflık, kaynak güvenliği ve insan denetimini içeren ilkeler hazırlanacak; eğitim programları ve mesleki rehber önerilecek. 14. Gazetecilerin hukuki sorunları, gözaltı ve tutuklama süreçleri ile erişim engelleri izlenecek; ifade ve basın özgürlüğünün korunması için ortak tutum geliştirilecek. 15. Yerel, yaygın ve dijital medya arasında iş birliği artırılacak; gazetecilerin sorunlarına siyasi görüş ve yayın çizgisi ayrımı gözetmeden ortak mesleki ilkelerle yaklaşılacak. KGK, bildirgede yer alan görüş ve önerilerin uygulanması için ilgili kurum ve kuruluşlarla görüşmeler yürüteceğini açıkladı.