Ocak ayında pek çok sürücü için temizlenmemiş karlar ve karla karışık çamura gömülmüş araçlar oldukça tanıdık bir manzara oluşturuyor. Bu tür durumlarda sürücüler genellikle gaza abanarak tekerleklerin patinaj yapmasına neden oluyor. Bu durum, hem aracın aşırı zorlanmasına hem de ciddi maliyetlere yol açabiliyor.
Kışın Gaz Pedalına Yüklenmenin Tehlikeleri
Manuel şanzımanlı araçlarda en azından debriyajın yanık kokusu sürücüyü uyarıyor. Ancak otomatik şanzımanlar (tork konvertörü, CVT veya robotize) bu durumu sessizce atlatarak pahalı arızalara neden olabiliyor. İlk olarak, 'sürtünme' prensibi gereği tekerleklerin yüksek devirde patinaj yapması ısınmaya yol açıyor. Altındaki karın erimesi ve oluşan buz tabakası, 'cilalama' etkisiyle kayganlığı artırıyor. Ne kadar çok gaz verilirse, aracın altında o kadar derin ve kaygan bir çukur oluşuyor. Bu durum, çivili lastikler olsa bile aracın hızla dibe gömülmesine neden olabiliyor.
Diferansiyel ve Şanzıman Arızaları
Araç çamura veya kara saplandığında, serbest diferansiyel sistemi bir tekerlek çamura kilitlenirken diğerinin aşırı hızla dönmesine neden olabiliyor. Bu durum, diferansiyel içindeki küçük dişliler (satelitler) üzerinde aşırı yük oluşturarak yağın ısınmasına ve satelit milinin kırılmasına, hatta şanzıman gövdesinin delinmesine yol açabiliyor. Bir diğer tehlike ise ani tutunma anlarıdır. Tekerlek havada veya buzda yüksek hızla dönerken aniden sert bir zemine temas ettiğinde, dönme hareketi aniden durur. Bu durum, motor ve şanzıman ataletinin akslara ve şaftlara büyük bir darbe vurmasına neden olarak aks dişlerinin sıyrılmasına veya CVT şanzımanlarda kayışın kopmasına yol açabilir. Klasik otomatik şanzımanlarda ise tork konvertörü aracılığıyla iletilen güç, harekete değil yağın ısınmasına gittiği için ATF kaynamaya başlayabilir, sürtünme balataları yanabilir ve bu tortular hidrolik beyin kanallarını tıkayarak vites geçişlerinde sorunlara neden olabilir.
Kışın Araç Saptığında Yapılması Gerekenler
Eğer aracınız kış şartlarında saplanırsa, öncelikle sakin olmak ve aracı dinlemek önemlidir. D–R ve R–D gibi vites geçişlerini yalnızca tekerlekler tamamen duruyorken ve fren basılıyken yapmak, şanzımanı koruyacaktır. Hafif gaz vererek aracı öne doğru sallamak, ardından frenle durdurup R'ye alarak geri sallamak ve tekrar frenleyip D'ye geçmek faydalı olabilir. ESP ayarı da önemlidir; yumuşak karda ESP'yi kapatmak motorun boğulmasını önlerken, bir tekerlek havadaysa ESP'yi açmak, frenle diferansiyel kilidi taklidi yaparak gücü yere basan tekerleğe aktarabilir. Tekerleklerin altına kauçuk paspaslar veya kedi kumu koymak tutunmayı artırabilir. Çekiş tekerleklerinde lastik basıncını düşürmek (1.0–1.2 bar) temas alanını genişletir. M veya S modunda birinci vitese sabitlemek veya varsa 'Winter' modunu kullanmak da aracın daha yumuşak kalkmasına ve gömülmesini engellemeye yardımcı olur.
