Küresel ısınmanın deniz ekosistemleri üzerindeki yıkıcı etkileri giderek daha belirgin hale geliyor. Okyanus sıcaklıklarındaki artış, deniz ürünleri üretiminde ciddi kayıplara ve maliyet artışlarına yol açarken, balık stoklarının dağılımını kökten değiştiriyor.
TÜR KAYBI VE GÖÇLER EKOSİSTEMİ TEHDİT EDİYOR
Merkezi İngiltere'de bulunan uluslararası araştırma kuruluşu Planet Tracker'ın "Sıcağı Sıcağına Yakala: İklim Değişikliği Deniz Ürünleri Ekonomisini Vuruyor ve Sistemsel Uyum Gerektiriyor" başlıklı raporuna göre, denizlerin ısınması hem tür kaybını hem de deniz canlılarının göç eğilimini artırarak deniz ekosistemini tehdit ediyor. Sera gazı emisyonlarının en yüksek olduğu senaryoda, 2050 yılına kadar deniz ürünleri ekonomisinde 15 milyar dolarlık gelir kaybı yaşanabileceği öngörülüyor. Bu durum, avlanan balık miktarındaki değişim, artan yakıt maliyetleri, iklim uyumuna yönelik yatırımlar ve daralan pazar için artan rekabet gibi birçok riski beraberinde getiriyor. Rapora göre, küresel ortalama sıcaklık artışının 2 dereceyi aşması durumunda, 2100 yılına kadar küresel balık biyokütlesinde yüzde 21'lik bir azalma bekleniyor. Dahası, küresel sıcaklık artışının 2 dereceye ulaşmasıyla dünya okyanuslarının yüzde 85'inde balık türlerinin dağılımının değişeceği tahmin ediliyor. Düşük emisyonlu bir senaryoda bile, 2050'ye kadar sınır aşan balık stoklarının yüzde 54'ünün Münhasır Ekonomik Bölgeler ile açık denizler arasında yer değiştirmesi ve stokların daha büyük bir kısmının uluslararası sulara kayması bekleniyor. Bu durum, balık stoklarının halihazırda yer değiştirmeye başladığına dair işaretlerle destekleniyor. Bering Denizi'nde 2021'deki rekor sıcaklıklar, milyarlarca Alaska kar yengecinin ölümüne yol açarak yıllık 200 milyon dolarlık balıkçılık faaliyetini durma noktasına getirmişti.
DENİZ SEVİYESİ YÜKSELİŞİ VE AŞIRI HAVA OLAYLARI SEKTÖRÜ SARSIYOR
Deniz seviyesinin yükselmesi, kıyı topluluklarını ve altyapıyı tehdit ederken, tatlı su sistemlerinin tuzluluğunu artırıyor. Vietnam'daki Mekong Deltası'nda, deniz seviyesinin yükselmesiyle tuzlu su baskınının daha erken başlayıp daha geç sona ermesi ve tuzlu suyun nehir yatağına daha derinlemesine ilerlemesi bekleniyor. Bu durum, karides yetiştiriciliğini olumsuz etkileyerek küresel ölçekte karides yetiştiriciliği yapılan alanların yaklaşık yüzde 5'ini etkiliyor. İklim değişikliği ile birlikte daha sık ve şiddetli yaşanan aşırı hava olayları da doğal ve yapay altyapıya zarar vererek balık çiftliklerinde ve balıkçılık ekipmanlarında ciddi hasara yol açıyor. Filipinler'i vuran Haiyan süper tayfunu, 12,9 milyar dolarlık zararla ülke Gayri Safi Yurt İçi Hasılasının yüzde 4,7'sine tekabül eden bir kayba neden olmuştu. Tarım ve balıkçılık sektöründeki toplam zarar 724 milyon doları bulmuştu. Ayrıca, hastalık ve salgınlar küresel su ürünleri yetiştiriciliği sektörüne yılda yaklaşık 6 milyar dolara mal oluyor ve artan enfeksiyonlar ile antibiyotik direnci bu maliyetlerin gelecekte daha da yükselmesine neden olacak gibi görünüyor. Şili'de yaşanan somon anemisi salgını, sektöre milyarlarca dolarlık zarar vermiş ve binlerce kişinin işini kaybetmesine yol açmıştı.
