ALPARSLAN DİYARI- Sadece estetik bir unsur olarak değil; inanç, sağlık ve korunma amacıyla da kullanılan sürme, bugün ise neredeyse tamamen unutulmuş durumda.
Tarihi kaynaklara göre sürme kullanımı, Antik Mısır’dan Orta Asya’ya, oradan Anadolu’ya uzanan köklü bir geçmişe sahip. Malazgirtli kadınlar da özellikle özel günlerde, bayramlarda, düğünlerde ve misafirliklerde gözlerine sürme çekerek hem güzelliklerini vurgular hem de nazardan korunacaklarına inanırlardı.
Yaşlıların anlatımına göre sürme;
Gözleri daha iri ve belirgin gösterir,
Güneşin ve rüzgârın gözlere verdiği zararı azaltır,
En önemlisi ise nazara ve kötü bakışlara karşı koruyucu kabul edilirdi.
Doğal taşlardan ya da isten elde edilen sürmeler, genellikle evlerde hazırlanır, anneden kıza aktarılan bir gelenek olarak yaşatılırdı.
Ancak zamanla bu kadim gelenek birçok nedenle yok olmaya başladı. Uzmanlar, sürme kullanımının azalmasında;
Modern kozmetik ürünlerinin yaygınlaşması,
Şehirleşme ve değişen yaşam tarzı,
Geleneksel bilginin yeni kuşaklara aktarılmaması, Sağlıkla ilgili yanlış veya eksik bilgilendirmelerin etkili olduğunu belirtiyor.
Bugün Malazgirt’te sürme çeken kadınlara daha çok yaşlı kuşakta rastlanırken, genç nesil bu geleneği çoğunlukla sadece büyüklerinden duyuyor. Kültür araştırmacıları ise sürmenin yalnızca bir süs aracı değil, Anadolu’nun sessizce kaybolan kültürel miraslarından biri olduğuna dikkat çekiyor.
Geçmişin izlerini taşıyan bu tür geleneklerin hatırlanması ve kayıt altına alınması gerektiğini vurgulayan uzmanlar, sürmenin Malazgirt’in kadın belleğinde önemli bir yer tuttuğunu ifade ediyor.
Bir zamanlar Malazgirtli kadınların gözlerinde hayat bulan sürme, bugün yerini modern makyaj ürünlerine bıraksa da, hafızalarda kültürel bir değer olarak yaşamaya devam ediyor.
