Türkiye otomotiv pazarında köklü bir değişim yaşanıyor. Elektrikli ve hibrit araçların hızla yaygınlaşmasıyla birlikte, otomobillerdeki vites seçenekleri azalırken, manuel vitesli araçların pazardaki varlığı giderek zayıflıyor. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) tarafından paylaşılan veriler ve küresel araştırmalar, manuel vitesin otomobil dünyasında artık mazide kalmaya yüz tuttuğunu net bir şekilde ortaya koyuyor.
Pazarda Manuel Vitesin Yüzde 3'e Düşen Payı
2026 yılı itibarıyla Türkiye'de satışa sunulan 282 farklı otomobil modelinin sadece 11'inde manuel vites seçeneği bulunuyor. Bu durum, toplam model havuzunda manuel vitesin payının sadece yüzde 3,9'a kadar düştüğünü gösteriyor. Beş yıl önce pazarın yaklaşık yüzde 20'sini oluşturan manuel vitesin payı, bu denli hızlı bir düşüşle yakın gelecekte daha da sınırlı ve özel bir kullanım alanına yöneleceği öngörülüyor. 2020 yılında Türkiye'de satışta olan 263 otomobil modelinden 45'i manuel şanzıman sunarken, bu oran 2024'ün ilk çeyreğinde büyük bir çöküş yaşadı. Toplam 204 bin 931 adetlik otomobil satışının sadece yüzde 2,7'si, yani 5 bin 757 adetlik kısmı manuel vitesli araçlardan oluştu. Geçen yılın aynı döneminde yüzde 5,4 olan manuel vites payı, bir yıl içinde neredeyse yarı yarıya azalarak dönüşümün hızını gözler önüne serdi. Uzmanlar, bu düşüşün yalnızca seçenek azlığından değil, aynı zamanda tüketici talebindeki belirgin gerilemeden de kaynaklandığını belirtiyor.
Elektrikli Araçlar ve Teknolojik Gelişmeler Dönüşümü Hızlandırıyor
Bu dönüşümdeki en büyük itici güçlerden biri şüphesiz elektrikli araçlar. Tamamen elektrikli otomobillerde manuel şanzıman sistemlerine yer verilmezken, hibrit modellerde de bu teknoloji neredeyse tamamen terk edilmiş durumda. SUV ve elektrikli araç satışlarındaki artış trendi, manuel vitesin teknolojik açıdan öneminin giderek azalmasına yol açıyor. ODMD verileri, manuel vitesin artık hiçbir otomobil segmentinde baskın durumda olmadığını gösteriyor: A, D ve E segmentlerinde otomatik vites oranı yüzde 100 iken, F segmentinde yüzde 99,7, B segmentinde yüzde 97,5 ve C segmentinde yüzde 96,4 olarak kaydedildi. Türkiye'nin en çok tercih edilen C segmentinde dahi manuel vitesin payının yüzde 4'ün altında kalması, bu değişimin derinliğini gözler önüne seriyor. Bu düşüş küresel bir trendin parçası olsa da, Türkiye'deki veriler Avrupa ortalamalarından daha keskin bir tablo çiziyor.
