Mars'ta yaşam olup olmadığı sorusu, bilim dünyasında uzun süredir tartışılan bir konu. Bazı bilim insanları, NASA'nın 1970'lerdeki Viking görevlerinden elde edilen verilerin hatalı yorumlandığını savunarak, aslında Kızıl Gezegen'de yaşam bulunduğunu iddia ediyor.
Viking Görevleri ve Tartışmalı Sonuçlar
NASA'nın 1976'da Mars'a gönderdiği Viking 1 ve Viking 2 uzay araçları, üzerlerindeki üç ayrı yaşam tespit deneyiyle olumlu sonuçlar elde etmişti. Ancak, Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometresi (GC-MS) cihazının organik molekülleri tespit edememesi, dönemin baş bilim insanı Gerald Soffen'i "Beden yoksa, yaşam da yok" sonucuna götürmüştü. Bu yorum, yıllarca ders kitaplarına girdi ve Mars'ta yaşam olmadığı görüşü hakim oldu.
Yeni Yorumlamalar ve Perkloratın Rolü
Florida'daki Applied Molecular Evolution Vakfı'ndan kimya profesörü Steve Benner liderliğindeki bir ekip ise, Viking verilerinin farklı bir hikaye anlattığını öne sürüyor. Benner'e göre sorun, cihazın bulduğunda değil, nasıl yorumlandığında yatıyor. 2008'de NASA'nın Phoenix aracı tarafından Mars yüzeyinde keşfedilen perkloratın, yıllarca çözülemeyen bu bilmeceye ışık tuttuğu belirtiliyor. Perkloratın güçlü bir oksitleyici olması ve organik maddeleri yok edebilmesi, Viking'in "çok güçlü oksitleyici" varsayımını destekliyor. 2010'da NASA astrobiyoloğu Rafael Navarro-González'in organik maddeler ile perklorat birlikte ısıtıldığında, sonuçta karbondioksit ve metil klorür oluştuğunu göstermesi, Viking'in gizemli sonuçlarını açıklıyor.
Yaşam Deneyleri Yeniden Değerlendiriliyor
Eğer Mars'ta organik moleküller varsa, Viking araçlarındaki üç yaşam deneyinde yaşam tespit edilmiş olabileceği ihtimali güçleniyor. Label Release deneyinin baş araştırmacısı Gil Levin de, deneyinin Mars'ta yaşam bulduğuna hayatı boyunca inandığını belirtiyor. Benner ve ekibi, olası Mars mikroplarının fotosentez yapan ototrof bakteriler olabileceğine dair BARSOOM modelini geliştirdi. Bu modele göre Mars'taki mikroplar, gündüz oksijen üretip gece uykuya geçerek oksijeni depolayabilir. Benner, GC-MS verilerinin yanlış yorumlanmasının Mars'taki yaşam araştırmalarını yarım asır geriye attığını ve "Viking yaşam bulamadı" görüşünün resmi dogma haline geldiğini vurgulayarak, bu tartışmanın yeniden ve açık şekilde yapılması çağrısında bulunuyor.
