Mardin'in Nusaybin ilçesi kırsalında, Mezopotamya Ovası'na hakim kayalıklar üzerinde yer alan ve halk arasında 'Kêlha Romî' olarak bilinen kadim kale, araştırmacı gazeteci-yazar Faruk Muslu'nun yürüttüğü saha, drone ve uydu görüntüleme çalışmaları sayesinde yeniden tarih sahnesine çıktı.
ROMA İMPARATORLUĞU'NUN STRATEJİK BİR PARÇASI MI?
Faruk Muslu'nun yaklaşık bir haftalık yerinde incelemeleri, yapının sadece yerel bir savunma tesisi olmadığını, aynı zamanda Roma İmparatorluğu'nun Sasani sınır hattında kurduğu stratejik askerî sistemin bir parçası olabileceği ihtimalini güçlendirdi. Bu bulgular, kalenin askeri önemini daha da ön plana çıkarıyor.
MS 351-400 ARASI TARİHLENME VE ASKERİ ÖNEM
Muslu'nun aktardığı bilgilere göre, kalenin MS 351-400 yılları arasında, İmparator II. Konstantin'in emriyle komutan Dimitriyos tarafından inşa edilmiş olabileceği düşünülüyor. Bu tarihleme, yapının Roma Devleti'nin resmi bir projesi olduğunu ve Nusaybin'in Roma-Sasani sınırındaki kritik konumu nedeniyle büyük bir askeri öneme sahip olduğunu gösteriyor. Bölge, tarih boyunca iki büyük imparatorluk arasındaki yoğun çatışmalara sahne olmuştu. Muslu, saha çalışmalarında kendisine rehberlik eden Mezopotamya Gezi ve Kamp Derneği Başkanı Serdar Nasa'ya teşekkürlerini iletti. Bu keşif, Mezopotamya'nın henüz gün yüzüne çıkmamış tarih katmanlarını aydınlatmada önemli bir adım olarak görülürken, Kêlha Romî'nin detaylı arkeolojik kazılara konu edilmesiyle bölgenin Roma dönemi savunma mimarisi ve askerî stratejisi hakkında yeni bilgiler edinilmesi bekleniyor.
