Antalya'nın Muratpaşa Belediyesi tarafından yaklaşık 10 yıl önce başlatılan ve 'Çevreci Komşu Kart' adıyla bilinen sıfır atık projesi, çevre koruma ve geri dönüşüm alanında ulusal çapta bir model haline geldi.
YERELDEN ULUSALA UZANAN BAŞARI
Nisan 2016'da iki mahallede pilot uygulama olarak hayata geçirilen ve kısa sürede tüm ilçeye yayılan bu proje, evsel atıkların kaynağında ayrıştırılarak ekonomiye kazandırılmasını ve vatandaşlara ek gelir sağlamasını hedefliyordu. Proje sayesinde binlerce hane hem çevreye duyarlılık gösterdi hem de aile bütçelerine katkıda bulundu. Muratpaşa'nın 500 bini aşkın nüfusuyla Antalya'nın en kalabalık ikinci ilçesi olması, projenin başarısını daha da görünür kıldı ve diğer belediyelerin de dikkatini çekti.
ULUSAL SİSTEME İLHAM KAYNAĞI OLDU
Yerel bir çevre girişimi olmanın ötesine geçen Çevreci Komşu Kart, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı Türkiye Çevre Ajansı'nın hayata geçirdiği Zorunlu Depozito Yönetim Sistemi için önemli bir ilham kaynağı oldu. Bu ulusal sistem, Türkiye genelinde 85 milyon vatandaşa hizmet verecek şekilde tasarlandı ve geri dönüşüm oranlarını artırmayı amaçlıyor.
KAPSAM VE AMAÇ AÇISINDAN FARKLILIKLAR
Çevreci Komşu Kart ile Zorunlu Depozito Yönetim Sistemi, atıkların geri dönüşüme kazandırılması, çevre bilincinin artırılması ve ekonomik teşviklerle vatandaşların sürece dahil edilmesi gibi ortak hedeflere sahip. Ancak kapsam açısından belirgin farklılıklar bulunuyor. Çevreci Komşu Kart, plastik, cam, metal, kağıt, tekstil ve bitkisel yağ gibi geniş bir atık yelpazesini kapsayan ve yerel yönetim tarafından yürütülen kapsamlı bir geri dönüşüm modeli olarak öne çıkıyor. Kaynağında ayrıştırılan atıklar belediye ekiplerince toplanıp, karşılığı Çevreci Komşu Kartlara yatırılıyor. Öte yandan, Zorunlu Depozito Yönetim Sistemi daha çok içecek ambalajlarına odaklanan ve ülke genelinde uygulanan merkezi bir geri kazanım mekanizmasıdır. Bu sistemle, özellikle cam, PET, alüminyum, HDPE ve kompozit içecek ambalajlarının geri dönüşüm oranlarının artırılması hedefleniyor.
