NASA'nın Artemis 2 görevi kapsamında Ay'ın etrafına insanlı bir uçuş planlarken, Orion uzay aracının ısı kalkanında tespit edilen sorunlar bilim dünyasında tartışmalara yol açıyor. Şubat ayı başında başlaması öngörülen ve dört astronotu taşıyacak bu tarihi görevde, bazı uzmanlar insanlı uçuşa karşı uyarılar yaparken, NASA riskin kontrol edilebilir olduğunu iddia ediyor.
İLK TESTTE BEKLENMEDİK ÇATLAKLAR ORTAYA ÇIKTI
Sorun, Orion kapsülünün Dünya'ya dönüş sırasında astronotları aşırı ısıdan koruyan Avcoat kaplı ısı kalkanıyla ilgili. Aynı tasarım, 2022'de gerçekleştirilen insansız Artemis 1 test uçuşunda kullanılmış ve dönüşte kalkanın yüzeyinde beklenmedik çatlaklar ile kopmalar tespit edilmişti. Bu durum, NASA'yı kapsamlı bir inceleme başlatmaya zorladı.
NASA ROTAYI DEĞİŞTİREREK ÇÖZÜM ARADI
NASA'nın vardığı sonuç, kalkanın tamamen değiştirilmesi yerine görevin dönüş rotasının ayarlanması oldu. Ajansa göre, giriş açısında yapılacak değişiklikler sayesinde ısıya maruz kalma süresi azaltılacak ve kalkanın kontrollü bir şekilde aşınması sağlanacak. NASA, üretim sürecini değiştirmenin de belirsizlikler taşıdığına dikkat çekerek, hangi seçenek tercih edilirse edilsin risk barındırdığını vurguluyor.
UZMANLAR İKİYE BÖLÜNDÜ: ERTELEME Mİ, DEVAM MI?
Ancak eleştiriler devam ediyor. Bazı eski NASA astronotları ve ısı kalkanı uzmanları, Avcoat malzemesinin Artemis 2'de daha az geçirgen olmasının çatlak riskini artırabileceğini savunuyor. 'Isı kalkanı büyük parçalar halinde dökülmeye başlarsa, sistem sınırda çalışıyor demektir' görüşünü dile getiren uzmanlar, uçuşun ertelenmesi gerektiğini düşünüyor. NASA cephesinde ise güven mesajı hakim; ajans yetkilileri, yapılan testler, simülasyonlar ve bağımsız incelemeler sonucunda mürettebatın güvenliğinin sağlanacağına inandıklarını belirtiyor. Görevin komutanı astronot Reid Wiseman da, kök nedenin anlaşıldığını ve yeni dönüş profiliyle riskin kabul edilebilir seviyede olduğunu ifade ediyor. Isı kalkanı, Orion'un en kritik bileşenlerinden biri olarak görülüyor, çünkü Ay dönüşünde araç, ses hızının 30 katından fazla bir hızla atmosfere giriyor ve dış yüzey çok yüksek sıcaklıklara maruz kalıyor. Artemis 2'de kalkanın çatlaması olası görülse de, NASA mühendisleri bunun mürettebat için hayati bir tehlike oluşturmayacağını savunuyor. Son karar, yapılacak son risk değerlendirmeleri ve uçuşa hazırlık incelemelerinin ardından verilecek.
