Bazı bilim insanları, NASA'nın 'Viking' görevlerindeki verilerin yanlış yorumlanması nedeniyle Mars'ta yaşam bulunamadığına dair yaygın görüşün hatalı olduğunu savunuyor. Bu ekip, 1970'lerde gönderilen Viking uzay araçlarının aslında Kızıl Gezegen'de yaşama dair kanıtlar bulmuş olabileceğini öne sürüyor.
Viking Görevleri ve Şaşırtıcı Sonuçlar
1976 yılında Mars'a inen Viking 1 ve Viking 2, bünyelerindeki üç ayrı yaşam tespit deneyi ile olumlu sonuçlar vermişti. Ancak, Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometresi (GC-MS) cihazının organik molekülleri tespit edememesi, proje baş bilim insanı Gerald Soffen'i "Beden yoksa, yaşam da yok" sonucuna götürmüştü. Bu yorum, yıllarca ders kitaplarında yer aldı. Ancak Florida'daki Applied Molecular Evolution Vakfı'ndan kimya profesörü Steve Benner liderliğindeki bir ekip, bu verilerin bambaşka bir hikaye anlattığını iddia ediyor. Benner'e göre sorun, cihazın ne bulduğunda değil, nasıl yorumlandığında yatıyor. GC-MS deneyinde Mars toprağı önce ısıtılıp karbondioksitten arındırıldı, ardından organik maddelerin buharlaştırılması hedeflendi. Sonuçlar ise beklenen organik moleküller yerine, az miktarda metil klorür ve metilen klorür ile birlikte ikinci bir karbondioksit patlaması gösterdi. Viking ekibi bunu, Mars'taki güçlü bir oksitleyici maddenin organikleri yok ettiğine ve metil klorürün de bir bulaşma olduğuna bağladı. Benner ise metil klorürün bir temizlik solventi olmadığını, eksi 24 derecede kaynayan bir gaz olduğunu belirtiyor.
Perklorat Keşfi ve Yeni Yorumlar
Yıllarca süren bu bilmecenin çözümüne 2008'de NASA'nın Phoenix aracı tarafından Mars yüzeyinde perklorat keşfedilmesiyle bir adım daha yaklaşıldı. Perkloratın güçlü bir oksitleyici olması, Viking'in "çok güçlü oksitleyici" varsayımını desteklerken, organik maddeleri yok edebilme potansiyeli taşıyordu. 2010 yılında NASA astrobiyoloğu Rafael Navarro-González'in, organik maddeler ile perkloratın birlikte ısıtıldığında yüzde 99 karbondioksit ve yüzde 1 metil klorür oluştuğunu göstermesi, Viking'in gizemli sonuçlarını birebir açıkladı. Benner'e göre bu bulgular, Mars'ta organik moleküllerin varlığı durumunda, Viking araçlarındaki yaşam deneylerinde yaşam tespit edilmiş olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Bu durumda, Viking ekibinin varsaydığı "son derece güçlü ve bugüne kadar hiç bulunamamış oksitleyiciye" de gerek kalmıyor. Label Release deneyinin baş araştırmacısı Gil Levin de bu görüşü en başından beri savunarak, deneyinin Mars'ta yaşam bulduğuna hayatı boyunca inandığını ifade etti. Benner ve ekibi, olası Mars mikropları için "BARSOOM" adını verdikleri bir model bile geliştirdi. Bu modele göre Mars mikropları, gündüz oksijen üretip gece uykuya geçen, ürettikleri oksijeni depolayarak tekrar kullandıkları fotosentez yapan ototrof bakteriler olabilir. Bu da Viking'in oksijen salımı tespit eden Gas Exchange deneyini açıklayabilir. Benner, GC-MS verilerinin yanlış yorumlanmasının Mars'taki yaşam araştırmalarını yarım asır geriye attığını ve "Viking yaşam bulamadı" görüşünün resmi dogma haline geldiğini vurgulayarak, Viking 1 ve 2'nin Mars'a inişinin 50. yılı yaklaşırken bu tartışmanın yeniden ve açık şekilde yapılması çağrısında bulunuyor.
