Sarıbal: İklime uyumun bedeli çiftçiye borç yüklenemez
CHP Genel Başkan Yardımcısı Orhan Sarıbal, tarımda kullanılan suyun yüzde 79’unun tüketildiğini belirterek iklime uyum yatırımlarının maliyetinin çiftçilere kredi borcu olarak yüklenmemesi gerektiğini söyledi.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) Antalya’da başladı. CHP Genel Başkan Yardımcısı Orhan Sarıbal, konferansın ilk gününde gıda güvenliği, tarım, sulama ve su verimliliğinin gündeme geldiğini belirtti. Türkiye’de kullanılan suyun yüzde 79’unun tarımda tüketildiğini, önemli miktarda suyun verimsiz altyapı ve sulama sistemlerinde kaybolduğunu söyledi. Sarıbal, kuraklık ve artan üretim maliyetlerinin çiftçileri ekim alanlarını daraltmaya ve ürün desenini değiştirmeye zorladığını kaydetti. “İklim krizinin sonuçları konferans salonlarından önce tarlada görülüyor” diyen Sarıbal, kuraklığın yanı sıra sulama, gübre ve mazot giderlerinin üretici gelirini azalttığını; çiftçilerin hem ürün kaybıyla hem de uyum yatırımlarının maliyetiyle karşılaştığını ifade etti.
Desteklerin maliyeti karşılamadığını söyledi
Kamu yatırımları ve hibe programlarının çiftçinin üstlendiği maliyeti bütünüyle karşılamadığını savunan Sarıbal, yeni sulama sistemleri için peşin ödeme, kredi ve teminat bulma, enerji giderlerini karşılama ve daha az su tüketen ürüne geçerken gelir kaybını göze alma sorunlarına işaret etti. Kiralık arazide üretim yapanların yatırım imkânlarının daha sınırlı olduğunu belirterek uyumun kredi ve özel finansmana dayandırılmasının borç yükünü artıracağını söyledi.
Kamusal destek çağrısı
Sarıbal, açık kanallardaki su kaybını önleyecek kapalı sulama altyapısının kamu tarafından kurulmasını, tarla içi modern sulama yatırımlarının ön ödemesiz ve ağırlıklı olarak hibeyle desteklenmesini istedi. Daha az su tüketen ürünlere geçişte yaşanabilecek verim ve gelir kaybının da kamusal güvenceye alınması gerektiğini belirtti. Havza bazlı üretim planlarının çiftçilere dayatılmamasını isteyen Sarıbal, planların üretici örgütleri, ziraat odaları ve bilim insanlarının katılımıyla hazırlanması çağrısı yaptı. Kuraklık gibi iklim kaynaklı afetlerin tarım sigortasına etkin biçimde dahil edilmesini ve küçük üreticilerin prim yükü altında bırakılmamasını istedi. İklim politikasının karbon piyasası ve finansman araçlarıyla sınırlanamayacağını savunan Sarıbal, “İklim krizine yol açan çiftçi değildir; uyumun bedeli de çiftçiye borç olarak yüklenemez. COP31’in başarısı verilen sözlerin sayısıyla değil, çiftçiye, tarlaya ve su havzalarına ulaşan kaynakla ölçülecektir. Toprağı, suyu ve üreticiyi korumayan hiçbir iklim politikası gerçek bir çözüm değildir” dedi.