Samsun'un Yakakent ilçesinde, emekli bir öğretmen ve bölgedeki üreticiler, yetiştirdikleri organik ürünleri satıcıya ihtiyaç duymadan tezgahlarda satışa sunuyor. Bu benzersiz sistem, tamamen karşılıklı güven üzerine inşa edilmiş durumda.
Güvenin yeşerdiği bir pazar
Emekli öğretmen Fikret Kol, 44 yıllık meslek hayatının ardından bahçesinde yetiştirdiği organik sebzeleri, ilçe sahilindeki bir tezgaha yerleştiriyor. Kendisi, ne bir güvenlik görevlisi ne de bir satıcı bulunduruyor. Müşteriler, diledikleri ürünü seçip, ödemelerini belirlenen para kutusuna veya taşların altına bırakıyor. Bu uygulama, bölge halkı arasındaki güven bağlarını güçlendiriyor.
Emekli öğretmenden örnek davranış
Fikret Kol, doğal yöntemlerle yetiştirdiği ürünlerini, kendi ihtiyacının fazlasını insanlarla paylaşma prensibiyle hareket ettiğini belirtiyor. Kol, “İnsanlara güveniyoruz, onlar da bizim bu güvenimizi boşa çıkarmıyor” diyerek sistemin işleyişini özetliyor. Alışveriş yapanlar, nakit paraları yanlarında olmasa bile sonradan gelip ödemelerini yapabiliyor; bu durum, tezgah üzerindeki bilgilendirme notlarıyla da destekleniyor. Fikret Kol'un başlattığı bu güvene dayalı alışveriş modeli, kısa sürede diğer yerel üreticilerin de ilgisini çekti. Çevredeki üreticiler de kendi ürünlerini etiketleyerek tezgaha bırakıyor ve ödemeler aynı şekilde alınıyor. Günümüzde hırsızlık olaylarının yaşandığı bir dönemde, Yakakent sahilindeki bu satıcısız tezgah uygulaması, toplumsal güvenin yeniden yeşermesi adına önemli bir örnek teşkil ediyor.
