İzmir'in tarihi merkezlerinden Smyrna Agorası'nda yürütülen arkeolojik kazılar, binlerce yıllık geçmişe ışık tutmaya devam ediyor. Gün yüzüne çıkarılan buluntular arasında en dikkat çekicilerinden biri, Roma döneminden kalma ve tam 2000 yıldır kesintisiz akmayı sürdüren antik su kanalı.
Tarihi su yolu hala işlevsel
Bu olağanüstü su kanalı, Roma İmparatorluğu döneminde kentin alt bölgelerine su temin etmek amacıyla inşa edilmişti. Günümüzde ise, kazı ekibi tarafından kanalın kaynağını tespit etmek için yaklaşık 150 metrelik bir alan inceleniyor. Eldeki bulgular, suyun Agora'nın güneyinde yer alan Namazgah Hamamı ve Kurşunlu Cami civarındaki bir pınardan besleniyor olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Belediyeden kazılara büyük destek
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle sürdürülen bu önemli kazı çalışmalarına ana sponsor olarak İzmir Büyükşehir Belediyesi destek veriyor. Belediye, 2025 ile 2027 yılları arasında hem Smyrna Agorası hem de Antik Smyrna Tiyatrosu'ndaki kazılara toplamda 34,5 milyon lira tutarında bir kaynak ayıracak. Ayrıca, 2026 yılı için planlanan destek programı dahilindeki 16 farklı arkeolojik kazı projesine de 19 milyon 665 bin 625 lira aktarılması öngörülüyor. Kazı Başkanı Prof. Dr. Akın Ersoy, "Tam 2000 yıldır akan bir su yapısından söz ediyoruz. Suyun kaynağının hemen güneyimizdeki bir pınar ile bağlantılı olduğunu düşünüyoruz," şeklinde konuştu. 2026 yılı kazı çalışmaları kapsamında, daha önce ortaya çıkarılan mozaik zeminin devamında üç yeni mekan tespit edildi. Bu mekanlarda daha önce rastlanmayan duvar resimleri de bulundu. Ersoy, bu yeni alanların muhtemelen kamusal bir amaçla kullanıldığını belirtti. Smyrna'nın Roma İmparatorluğu'nun bölünmesi ve Hristiyanlığın yayılmasıyla geçirdiği yapısal değişimlere dair önemli ipuçları sunan bu buluntular, kentin tarihi evrimini gözler önüne seriyor. Kazı ekibi, mozaikli alanların devamını araştırdıktan sonra Hamam-Gymnasion yapısına odaklanacak. Prof. Dr. Ersoy, günümüzdeki Kemeraltı çarşısının sosyal ve ticari dokusunun temellerinin Smyrna Agorası'na dayandığını vurguladı. Kazıların nihai hedefi ise Smyrna Tiyatrosu'nu tekrar kent yaşamının bir parçası haline getirmek.
