Sosyal medyada yaş sınırı: 15 yaş altı hesap açamayacak
Türkiye'de sosyal medyada çocukları korumak için yeni yönetmelik çıktı. 15 yaş altı hesap açamayacak, 15-17 yaş için özel gizlilik ve güvenlik önlemleri alındı. Yaş doğrulaması e-Devlet'ten yapılacak.
Çocukların sosyal medya platformlarında korunmasına yönelik yeni yönetmelik yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan düzenleme, Türkiye'den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcılarına yaş doğrulama ve çocuklara özel güvenlik önlemleri konusunda yeni sorumluluklar getiriyor. Yönetmelik, 10 Ekim 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanmış ve yürürlük tarihi 1 Kasım 2026 olarak belirlenmişti. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının çalışmalarıyla yasal zemine oturan düzenleme, TBMM'de kabul edilen kanun değişiklikleriyle son halini aldı.
15 Yaş Altına Kapatılan Kapılar
Yeni kurallar uyarınca sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet veremeyecek. Platformlar, bu yaş grubunun hesap oluşturmasını engellemek için teknik ve idari önlemler almakla yükümlü olacak. 15 yaşından küçük olduğu tespit edilen kişilerin hesap açma talepleri reddedilecek. Bu düzenleme yalnızca hesap açılışıyla sınırlı kalmayacak. Şirketler, hesap açıldıktan sonra da yaş kontrolleri yapabilecek. Eğer bir hesabın belirlenen yaş grubuna aykırı kullanıldığına dair şüphe oluşursa, hesap geçici olarak askıya alınarak yeniden yaş doğrulaması istenebilecek.
15-17 Yaş Arası Kullanıcılara Özel Kurallar
15 ila 17 yaş arasındaki kullanıcıların hesapları gizli tutulacak; herkese açık hesap seçeneği sunulmayacak. Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara görünmez olacak. Bu yaş grubundaki çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan özel mesaj alabilecek ve mesajlaşmalarda 'görüldü' bilgisi paylaşılmayacak. Canlı yayın açma özelliği bu hesaplarda aktif olmayacak. Yönetmelik ayrıca, çocukların platformlarda uzun süre kalmasına neden olabilen sonsuz kaydırma gibi tasarım özelliklerini de kısıtladı. Profil fotoğrafları, paylaşımlar ve görsellerin ekran görüntüsünün alınmasını engellemek için de teknik tedbirler uygulanacak.
Kişisel Veriler ve Reklam Kısıtlamaları
15-17 yaş grubundaki kullanıcıların hesapları, davranışlarına göre kişiselleştirilemeyecek. Çocukların kişisel verileri, profil oluşturma veya kişiselleştirilmiş ticari reklam amacıyla kullanılamayacak. Ayrıca, çocuk hesapları telefon rehberleri ve diğer uygulamalardaki kişi listeleriyle eşleştirilerek bağlantı önerisi amacıyla da kullanılamayacak.
Yaş Doğrulama e-Devlet Üzerinden Gerçekleşecek
Kullanıcılar, e-Devlet üzerinden kimliklerini doğrulayarak Siber Güvenlik Başkanlığının sunduğu hizmet aracılığıyla bir yaş doğrulama belirteci oluşturacak. Platformlar, bu belirtecin geçerliliğini kontrol ederek kullanıcının yaş grubunu tespit edecek. Şirketlere ad, soyad, doğum tarihi veya kimlik numarası gibi bilgiler aktarılmayacak; belirteç sadece kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığı bilgisini içerecek.
Mevcut Hesapların Durumu ve Geçiş Süreci
Yönetmelik yürürlüğe girdiğinde mevcut hesaplar derhal kapatılmayacak. Platformlar, daha önce açılmış ve yaş doğrulaması yapılmamış hesapları 31 Mart 2027'ye kadar kontrol edecek. 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların hesapları kendilerine bildirilerek kapatılacak. 15-18 yaş arasındaki kullanıcıların hesapları ise çocuklara özel güvenlik ve gizlilik kurallarına uygun hale getirilecek. Hesabı kapatılan veya doğrulama sonucuna itiraz etmek isteyen kullanıcılar ücretsiz başvuru yapabilecek. İtirazların yalnızca otomatik sistemlerle değerlendirilmesine izin verilmeyecek ve itiraz süreci tamamlanana kadar hesaplardaki içerikler ile kişisel veriler silinmeyecek.
Ebeveynlere Denetim Yetkileri
Sosyal medya platformları, ebeveynlerin çocuklarının hesap ayarlarını kontrol edebilecekleri ve günlük kullanım süresi belirleyebilecekleri denetim araçları sunmak zorunda olacak. Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik işlemleri ebeveyn onayına tabi tutulabilecek, harcama limitleri belirlenebilecek. Bu araçların Türkçe olması, farklı cihazlarda kullanılabilmesi ve etkinleştirildiğinde çocuğa bildirilmesi zorunlu hale getirildi. Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, 13 Ekim'deki Kabine Toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, 15-18 yaş grubuna yönelik kısıtlamaları anlatırken, “Ekran bağımlılığı unsuru oluşturan 'ekran kaydırma', 'sürekli başa kaydırma' olmayacak. Buna ek olarak ekran kopyası yani 'ekran kaydı' yapılamayacak ve canlı yayın açamayacaklar” dedi.
Sahte Mesajlara Karşı Uyarı
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), 23 Ekim'de yaptığı duyuruda, yeni yaş doğrulama sistemini kullanarak bilgi toplamaya çalışan dolandırıcılara karşı vatandaşları uyardı. DMM, hesapların hemen kapatılacağını iddia eden sahte SMS, e-posta ve sosyal medya bağlantılarına itibar edilmemesi gerektiğini belirtti. Yaş doğrulamasının sadece resmi e-Devlet Kapısı veya e-Devlet mobil uygulaması üzerinden başlatılması gerektiği vurgulanarak, e-Devlet şifreleri, doğrulama kodları ve banka bilgilerinin paylaşılmaması gerektiği ifade edildi.