SpaceX, Starlink uydusu ile bir Çin uydusu arasında yaşanan tehlikeli yakınlaşmanın ardından sorumluluğu Çinli uydu operatörüne yükledi. SpaceX'in Starlink Mühendislik Başkan Yardımcısı Michael Nicolls, gerekli yörünge verilerinin paylaşılmadığını ve uydu operatörleri arasındaki koordinasyon eksikliğinin ciddi riskler doğurduğunu belirtti.
ÇİN UYDULARI YÖRÜNGEYE YERLEŞTİRİLDİ, KOORDİNASYON YOKTU
Nicolls'e göre, Çin'in kuzeybatısındaki Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi'nden birkaç gün önce dokuz uydu yörüngeye yerleştirildi ve SpaceX'in bilgisi dahilinde herhangi bir koordinasyon veya çakışma önleme süreci yürütülmedi. Bu durumun sonucunda, yaklaşık 560 kilometre irtifada görev yapan Starlink-6079 uydusu ile Çin uydularından biri arasında yalnızca 200 metrelik bir mesafe kaldı. Starlink uyduları, çarpışma riskine karşı otomatik manevra yapabilecek sistemlere sahip olsa da, bu sistemlerin çalışabilmesi için çevredeki diğer cisimlerin yörünge bilgilerinin önceden bilinmesi gerekiyor. SpaceX'in paylaştığı verilere göre, yalnızca 2025'in ilk altı ayında Starlink uyduları 144 binden fazla kaçınma manevrası gerçekleştirdi.
ÇİN’DEN YANIT: PROSEDÜRLERE UYDUK
Söz konusu uyduyu fırlatan Çin merkezli CAS Space ise eleştirilere X üzerinden yanıt vererek, tüm fırlatmaların yer tabanlı uzay durumsal farkındalık sistemleri kullanılarak, bilinen uydu ve enkazlardan kaçınacak şekilde planlandığını ve bunun zorunlu bir prosedür olduğunu belirtti. CAS Space, olayın yük ayrılmasından yaklaşık 48 saat sonra gerçekleştiğini, bu aşamada fırlatma görevinin fiilen sona ermiş olduğunu söyleyerek sorumluluğu dolaylı biçimde reddetti.
ALÇAK DÜNYA YÖRÜNGESİ KRİTİK NOKTADA
Uzmanlar, bu olayın alçak Dünya yörüngesindeki yoğunluğun ulaştığı kritik noktayı bir kez daha gözler önüne serdiğini belirtiyor. Şu anda bu bölgede uydular ve uzay enkazı dahil olmak üzere 24 binden fazla nesne takip ediliyor; bu sayı 2019’a kıyasla yüzde 76 artmış durumda. On yılın sonuna gelindiğinde ise Amerika, Çin ve Avrupa merkezli kamu ve özel internet takımyıldızları sayesinde yörüngede 70 bine kadar uydu bulunabileceği öngörülüyor. Uydu sayısının hızla arttığı bu yeni uzay çağında, operatörler arası şeffaf veri paylaşımı ve zorunlu koordinasyon mekanizmaları kritik önem taşıyor. Aksi halde, tek bir ihmal yalnızca şirketleri değil, küresel iletişim altyapısını da riske atabilir.
