Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılına ait çiğ süt üretim verileri, sektörde endişe verici bir tabloyu ortaya koyuyor. Toplam çiğ süt üretimi, bir önceki yıla kıyasla yüzde 4,9'luk bir düşüşle 21 milyon 379 bin 88 tona geriledi. Bu rakam, 2024 yılında 22 milyon 487 bin 757 ton olarak kaydedilmişti. Veriler, süt üretiminde genel bir daralma olduğunu ve bu durumun özellikle belirli hayvan türlerinde yıkıcı etkiler yarattığını gösteriyor.
MANDA VE KEÇİ SÜTÜNDE ŞOK DÜŞÜŞ
Üretimdeki gerilemenin en çarpıcı boyutları, manda ve keçi sütü kategorilerinde gözlemlendi. İnek sütü üretimindeki yüzde 4,0'lık azalmaya karşılık, manda sütü üretiminde tam yüzde 33,0'lık, koyun sütünde ise yüzde 11,9'luk keskin bir düşüş yaşandı. Keçi sütü de bu olumsuz tablodan nasibini alarak yüzde 29,8 oranında geriledi. Bu dramatik düşüşler, bu özel süt türlerinin üretiminde ciddi operasyonel ve ekonomik zorlukların yaşandığını işaret ediyor.
ÜRETİMİN ANA KAYNAĞI HALA İNEK SÜTÜ
2025 yılı verilerine göre, toplam çiğ sütün büyük çoğunluğu hala inek sütünden elde edildi. İnek sütü, toplam üretimin yüzde 94,5'ini oluştururken, koyun sütünün payı yüzde 3,7, keçi sütünün payı yüzde 1,6 ve manda sütünün payı ise sadece yüzde 0,2 olarak kayıtlara geçti. Bu dağılım, sektörün ana dinamiğinin inek sütü üzerine kurulu olduğunu ancak diğer türlerdeki ciddi daralmanın uzun vadeli sonuçları olabileceğini gösteriyor. Üretilen çiğ sütün yüzde 60,9'u süt toplama merkezleri ve işleme tesislerine sevk edilirken, yüzde 17,1'i doğrudan tüketiciye ulaştı. Geri kalan kısım ise süt ürünlerine dönüştürüldü, hayvan beslemede kullanıldı veya hane içinde tüketildi. Üretim ve işleme kayıpları oldukça düşük seviyelerde seyrederken, kullanım alanı belirlenemeyen sütün oranı yüzde 2 olarak raporlandı.
