Türk Tabipleri Birliği (TTB), İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) davasında görülen duruşmaların 14-15 saate kadar uzamasının, sanıklar ve diğer yargılama özneleri üzerindeki sağlık etkilerini bilimsel bir değerlendirme ile ortaya koydu.
Yorgunluk ve sağlık sorunları
TTB'nin raporuna göre, uzun ve kesintisiz süren duruşmalar hem fiziksel hem de ruhsal anlamda ciddi yorgunluğa yol açıyor. Bu durumun, "yorma yasağı" ilkesi ve kötü muamele kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirten birliğe göre, sürekli uyanık kalma, yetersiz uyku ve yoğun stres bilişsel fonksiyonları zayıflatıyor. Ayrıca, kalp atışlarında hızlanma, tansiyon düşüklüğü ve kan şekerinde ani düşüşler gibi bedensel rahatsızlıklar da görülebiliyor.
Müdafiler ve sanıklar üzerindeki baskı
Değerlendirmede, sanıkların ve avukatlarının ağır cezalarla yüzleşme ve belirsizlik nedeniyle büyük bir stres altında olduğu vurgulandı. Avukatların her gün ortalama 100 kilometre yol kat etmek zorunda kaldığı ve bazı duruşmaların gece yarısına kadar sürdüğü belirtildi. Bu zorlu koşulların, sanıkların kendilerini ifade etme gücünü ve avukatların savunma görevlerini yerine getirme kapasitelerini olumsuz etkilediği ifade edildi. TTB, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ilgili maddesine atıfta bulunarak, sanıkların ifadelerinin özgür iradeye dayanması gerektiğini hatırlattı. Yorgunluk gibi bedensel ve ruhsal etkenlerin bu özgür iradeyi engelleyici bir müdahale olduğunu belirten birlik, kişinin karar verme yeteneğinin uzun süreli uyanıklık ve yetersiz dinlenme ile azaldığını vurguladı. Adil yargılama süreçlerinin, kişilere yeterli dinlenme imkanı sunan koşullarda yürütülmesi gerektiği ve mevcut durumun "insan eliyle oluşturulmuş travma" olarak nitelendirilebileceği sonucuna varıldı.
