Türk bilim insanları, Ay ve Mars'a özgü toprak koşullarında domates yetiştirmeyi başardılar. Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Rengin Özgür Uzilday liderliğindeki TÜBİTAK destekli projede, Ay ve Mars regolitlerinin simülasyonunda domates bitkileri yetiştirildi.
PROJE DETAYLARI
Uzilday, projeye eşlik eden Doç. Dr. Barış Uzilday ve EÜ Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Tansel Kaygısız ile birlikte, "Ay ve Mars Regolit Simülantlarının Ekstremofit Öncül Bitkiler Kullanılarak Tarıma Elverişli Hale Getirilmesi ve Regolit Simülantlarında Yetiştirilen Bitkilerde Stres Yanıtlarıyla İlişkili Sinyal Yolaklarının Araştırılması" adlı projede çalışmalara devam ediyorlar. Yaklaşık 15 ay önce başlayan bu projede, yüksek sıcaklık, ağır metal kirliliği, kuraklık ve tuzluluk gibi zorlu çevresel koşullarda hayatta kalan ekstremofit bitkiler kullanılarak regolitlerin iyileştirilmesi hedefleniyor.
UZAYDA TARIM GELECEĞİ
Doç. Dr. Uzilday, uzay biyolojisi alanında yürütülen bu çalışmaların, insanlığın Ay ve Mars'ta koloni kurma planları ile doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti. Uzilday, regolitlerin organik madde bakımından fakir olduğunu ve Dünya'daki toprağın aksine bu ortamlarda doğal bir canlılığın bulunmadığını ifade etti. Projenin nihai hedefi, uzayda bitki yetiştirmenin sürdürülebilirliğini sağlamaktır. İlk aşamada ekstremofit bitkilerle regolitleri biyolojik olarak iyileştirirken, ikinci aşamada domates yetiştirmeye geçildi. Uzilday, elde edilen meyvelerin kalitesini ve moleküler mekanizmalarını araştıracaklarını sözlerine ekledi.
