Türk Devletleri Teşkilatı 17. yılını kutluyor

Türk dünyasında çok taraflı iş birliği sağlayan Nahçıvan Anlaşması'nın imzalanmasının üzerinden 17 yıl geçti. Bu anlaşmayla birlikte 3 Ekim 2009 tarihinde Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) adı altında resmi olarak faaliyetler başlamıştır.

Kuruluş aşaması ve gelişimi

Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan, 2009 yılında bu tarihi anlaşmayı imzalayarak Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi'ni kurdu. 2019 yılında Özbekistan'ın katılımıyla bu yapı daha da güçlenmiştir. 12 Kasım 2021 tarihinde İstanbul'da düzenlenen zirvede teşkilatın adı Türk Devletleri Teşkilatı olarak değiştirilmiştir. TDT'nin tam üyeleri Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'dan oluşmakta, Macaristan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ise gözlemci ülke olarak yer almaktadır.

Genişleyen iş birliği alanları

Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev, teşkilat bünyesindeki iş birliği mekanizmalarının sayısının 64'e ulaştığını bildirdi. Bu mekanizmalar, siyasi diyalogdan ekonomiye, ticaretten enerjiye kadar geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Ömüraliyev, Türk Dünyası 2040 Vizyonu'nun teşkilatın yol haritasını belirlediğini ifade ederek, ekonomik ve fiziki bağlantıların güçlendirilmesi, teknolojik dönüşüm ve genç nesillere yatırım yapmanın öncelikli hedefler arasında olduğunu vurguladı.

Ekonomik ve ticari iş birliğinde artış

Teşkilatın dikkat çeken çalışma alanlarından biri de ekonomik ve ticari iş birliğidir. Türkiye'nin TDT üyesi ülkelerle dış ticaret hacmi 2002 yılında 871 milyon dolar iken, 2025 yılı sonunda bu rakamın 16,9 milyar dolara çıkması öngörülmektedir. Temmuz 2026 itibarıyla TDT üyesi ve gözlemci ülkelerle Türkiye'nin toplam ticaret hacminin 27,8 milyar dolara ulaşması beklenmektedir. Ticaretin kolaylaştırılması için Basitleştirilmiş Gümrük Hattı ve Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması gibi adımlar atılmıştır; ayrıca Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru'nun potansiyelinden daha fazla yararlanılması amaçlanmaktadır.