Ticaret Bakanlığı, Türkiye ile Maldivler arasındaki Tercihli Ticaret Anlaşması çerçevesinde uygulanacak olan menşe kurallarını açıklayan bir yönetmelik yayımladı.
Menşe kurallarının belirlenmesi
Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik, 4 Kasım 2024'te imzalanan anlaşmaya dayanarak, hangi ürünlerin menşeli sayılacağını detaylandırıyor. Anlaşma çerçevesinde, tamamen bir ülkede üretilen ya da yeterli işleme tabi tutulan ürünler, belirlenen şartları sağladıklarında o ülkenin menşeli ürünü olarak kabul edilecek. Tarım, hayvancılık, balıkçılık, madenler ve atıklar gibi ürünlerin menşe statüsüne ilişkin detaylar netleştirilirken, üçüncü ülkelerden alınan girdilerin kullanımında yeterli işçilik şartı getirilmiştir. Bazı ürünlerde menşe dışı girdilere belirli oranlarda tolerans tanınırken, basit paketleme ya da etiketleme işlemleri menşe kazandırmayacaktır.
İkili menşe kümülasyonu uygulaması
Yönetmelik, Türkiye veya Maldivler menşeli girdilerin, diğer ülkelerde üretilen nihai ürünlerin menşeinin belirlenmesinde kullanılmasına olanak tanıyan ikili menşe kümülasyonunu da kapsıyor. Bu anlaşma kapsamında, ihracattan ithalata gönderilen ürünlerin üçüncü ülkelerde önemli bir değişikliğe uğramaması ve işleme tabi tutulmaması gerekmektedir. Tercihli ticaretten yararlanmak için gerekli olan temel belge EUR.1 Dolaşım Belgesi'dir. Bu belgenin düzenlenmesi ve sonradan ibrazı ile ilgili kurallar da yönetmelikte yer almakta. Belge, düzenlendiği tarihten itibaren 12 ay geçerli olacak ve istisnai durumlarda geç ibrazlar kabul edilebilecektir. Ayrıca, taraf gümrük idareleri arasındaki menşe belgelerinin kontrolü için idari iş birliği mekanizması da tesis edilecektir. Ticari olmayan küçük paketler ve yolcu eşyası için belirli değer sınırları dahilinde EUR.1 belgesi aranmaksızın işlem yapılacak. İhracatçılar, menşe statüsünü destekleyen belgeleri ve EUR.1 Belgelerini en az üç yıl süreyle saklamak zorunda kalacaklar.
