İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, günlük alışkanlıkların beyin sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini açıkladı. Uzun süreli yetersiz uykunun dikkat ve hafızayı zayıflattığını, yüksek şeker içeren işlenmiş gıdaların ise beyin için ciddi risk oluşturduğunu vurguladı. Profesör, bu alışkanlıkların kısa ve uzun vadede ortaya çıkardığı tehlikeler konusunda halkı uyardı.
UYKUSUZLUĞUN BEYNE VURDUĞU DARBELER
Topçuoğlu, yetersiz uykunun özellikle beynin hipokampüs, prefrontal korteks ve amigdala bölgelerini etkilediğine dikkat çekti. Hipokampüs etkilendiğinde hafıza oluşumu ve bilgilerin uzun süreli belleğe aktarılması bozuluyor. Prefrontal korteks etkilendiğinde dikkat ve odak sorunları ortaya çıkarken, amigdala aşırı uyarılarak abartılı duygusal reaksiyonlara ve dürtüsel tepkilere yol açıyor. Uyku sırasında devreye giren glimfatik sistemin beyindeki toksinleri temizlediğini belirten Topçuoğlu, bu sürecin bellek oluşumu ve sinir hücrelerinin onarımı için kritik olduğunu ifade etti.
HAZ TUZAĞI: İŞLENMİŞ GIDALARIN BAĞIMLILIK TEHLİKESİ
Yüksek şeker, tuz ve trans yağ içeren işlenmiş gıdaların beyin için yüksek risk oluşturduğunu vurgulayan Topçuoğlu, bu gıdaların ödül mekanizmasını bozarak bağımlılık yarattığını açıkladı. Cips, şeker ve fast food gibi ürünlerin dopamin salınımını aşırı uyardığını ve 'haz tuzağı' olarak adlandırılan bu durumun beyin bağımlılığına yol açtığını söyledi. Uzun vadede dopamin reseptörlerinin duyarsızlaşarak motivasyon ve ruh halini bozduğunu, hayvan deneylerinde bu tür besinlerle beslenenlerin hipokampüsünde yapısal bozulma gözlendiğini ekledi.
BEYİN SAĞLIĞI İÇİN ALTIN TAVSİYELER
Prof. Dr. Topçuoğlu, beyin sağlığını korumak için bir dizi tavsiyede bulundu. Her gün açık havada 20 dakika yürüyüş yapılmasını, egzersizin stresi azaltıp kan akışını düzelterek uyku düzenine olumlu etkisi olduğunu belirtti. Uzun vadede uyku düzeninin yoluna konulması gerektiğini, gerekirse yardım alınmasını önerdi. Sosyal izolasyondan kaçınılması, sağlıklı ve dengeli beslenmeye önem verilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca yetersiz su tüketiminin beyin hücrelerini küçülterek elektrolit dengesini bozduğunu ve toksin temizliğini engellediğini hatırlattı.
