Uyuşmazlık Mahkemesi için yapay zeka modeli geliştirilecek

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) ile İbn Haldun Üniversitesi, Uyuşmazlık Mahkemesinin işleyişini inceleyerek yapay zeka destekli çözüm modelleri geliştirmek için bir ay önce çalışma başlattı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinden bir yetkilinin ve Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı Genel Sekreteri Sercan Kocabey’in de destek verdiği proje, bir yılda tamamlanacak.

Dosya süreçleri analiz edilecek

Başkale Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Programcılığı Bölümü Öğretim Görevlisi ve avukat Dr. Muhammed Burak Görentaş’ın yürüttüğü proje, YYÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Merkezince Katılımlı Araştırma Projesi kapsamında destekleniyor. Çalışmada dosya ve evrak dolaşımı, başvurular, karar hazırlama, arşivleme, veri yönetimi ve kurum içi koordinasyon incelenecek. Görentaş, dosyanın mahkemeye ulaşmasından sonuçlanmasına kadar geçtiği aşamaları ve gecikmelerin nedenlerini araştıracaklarını belirterek, “Bir yıllık süreçte sorunları tespit edeceğiz. Her insanın uyuşmazlıkları adil bir şekilde çözülmeli, hakları teslim edilmeli ancak bunlar makul sürede gerçekleşmeli. ‘Gecikmiş adalet, adalet değildir’ denilir. Yargılamaların gecikmesi vatandaşların mağdur olmasına ve hak kayıplarına neden olabiliyor. Bu sorunların önüne geçebilecek bir proje olacağına inanıyoruz. Çalışmayı da bu yönde atılmış ilk adım olarak görüyoruz. Bu anlamda çok mutluyuz.” dedi.

Karar tutarlılığı ve süreler hedefleniyor

Van YYÜ Özalp Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Teknolojisi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Erol Kına, projeye yapay zeka ve siber güvenlik alanlarında katkı sunduklarını söyledi. Hakimlerin karar yetkisini devretmeden yargı süreçlerini hızlandırmayı ve kararları daha tutarlı hale getirmeyi amaçladıklarını belirten Kına, “Öncelikle mevzuattaki sorunları ve aksayan alanları tespit etmeye çalışıyoruz. Örneğin, yanlış yargı koluna yapılan başvuruların azaltılması konusunda da ilerleyen süreçte çözümler üretebileceğiz. Üzerinde durduğumuz konulardan biri de özellikle içtihat analizi, yani kararlarda tutarlılığın artırılması. Bu sistem hayata geçirilirse zaman yönetimine de katkı sağlayacak.” diye konuştu. Projede Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinden bilişim alanında çalışan akademisyenler ile İbn Haldun Üniversitesinden beş hukukçu görev alıyor. Kocabey, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde çalışan bir araştırmacının katılımının projeye disiplinler arası ve uluslararası bakış kazandıracağını belirterek, “Projeyi, yalnızca mevcut işleyişimizi geliştirmeye yönelik bir çalışma olarak değil, aynı zamanda diğer yüksek mahkemeler ve yargı kurumları açısından da yararlanılabilecek bir model oluşturma fırsatı olarak görüyoruz. Projenin Türk yargı sisteminin gelişimine önemli katkılar sunmasını diliyorum.” ifadelerini kullandı. İbn Haldun Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yeliz Bozkurt Gümrükçüoğlu da “Hukuki bilgi ve tecrübelerimizi yapay zeka ve dijital teknolojilerle bir araya getirerek yargı sisteminin karşılaştığı sorunlara bilimsel ve uygulanabilir çözümler geliştirmeyi hedefliyoruz. Disiplinler arası araştırma anlayışını yansıtan bu işbirliğinin hem akademik literatüre hem de ülkemizde adalet hizmetlerinin geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz.” dedi.