Van Ticaret ve Sanayi Odası'nın 74 kişilik heyetiyle Ermenistan'ın başkenti Erivan'a gerçekleştirdiği ziyaret, Ermeni iş dünyasında olumlu yankı buldu. Programın temel amacı, iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari bağları güçlendirmek, sınır ötesi bağlantıları pekiştirmek ve yeni iş birliği olanakları yaratmaktı. Ziyarette, karşılıklı ticaret ve yatırım fırsatları detaylı bir şekilde ele alındı.
Avrupa Birliği'nden diplomatik destek
Avrupa Birliği Ermenistan Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Vassilis Maragos, toplantıda yaptığı konuşmada, Türkiye ve Ermenistan'dan iş insanlarının bir araya gelmesinin, iki ülke ilişkilerinin geleceği açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Maragos, bu yakınlaşmanın kalıcı ticari ve iktisadi ortaklıklara dönüşmesi temennisinde bulunarak, Avrupa Birliği'nin bu alandaki gelişmeleri desteklemeye devam edeceğini belirtti. Maragos, Van'dan gelen iş dünyası temsilcilerinin, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin gelişimine önemli katkılar sağlayacağını vurgulayarak, “İş insanları bugün tarih yazıyor” dedi. Ermenistan Sanayiciler ve İşadamları Birliği Başkanı Arsen Ghazaryan da Vanlı iş insanlarını Erivan'da ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Ghazaryan, gerçekleştirilecek B2B (firmadan firmaya) görüşmelerinin, iki ülke iş dünyası arasındaki gelecekteki ilişkiler için sağlam bir zemin oluşturacağını ifade etti. Ayrıca, Türkiye-Ermenistan sınırlarının yakın zamanda açılacağına dair inancını koruduğunu da sözlerine ekledi.
Van TSO'dan 'ticaretin milliyeti olmaz' mesajı
Van Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva, konferansta Ermenice bir selamlama yaparak konuşmasına başladı. Takva, iki ülke arasındaki tarihsel ve sosyo-kültürel bağlara değinerek, Erivan'da bulunmaktan ve Ermeni iş dünyası temsilcileriyle bir araya gelmekten duyduğu memnuniyeti dile getirdi ve gösterilen misafirperverlik için teşekkür etti. Takva, Türkiye ve Ermenistan arasındaki ilişkilerin sadece güncel gelişmelere indirgenmemesi gerektiğini, Tuşpa ve Erebuni gibi tarihi bağların önemini vurguladı. Van ve Erivan arasındaki ortak kültürel unsurlara, mutfak kültüründen inanç ritüellerine kadar pek çok alanda iki toplumun paylaştığı değerlere dikkat çekti. Takva, sivil ve ticari diplomasinin, zor dönemlerde dahi kopmayan iletişimi güçlendirmedeki rolünü vurguladı. Bu bağlamda, Ermenistan Sanayiciler ve İş İnsanları Birliği, TEPAV, Hrant Dink Vakfı ve Avrasya Ortaklık Vakfı gibi kuruluşların, iki ülke iş dünyası ve toplumları arasındaki iletişimi güçlendirmekteki katkılarına teşekkür etti. Ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için somut adımların atılması gerektiğini belirten Takva, doğrudan hava kargo taşımacılığı, gümrük belgelerinde menşe beyanı kolaylığı ve sınır kapılarındaki teknik altyapı çalışmalarını memnuniyetle takip ettiklerini dile getirdi. Diplomasinin açtığı yolun kalıcı hale gelmesinde ticaretin kritik rol oynayacağını ifade eden Takva, Van TSO olarak “Ticaretin Milliyeti Olmaz” anlayışını benimsediklerini ve Van'ın, Ermenistan ile Avrasya Ekonomik Birliği pazarına açılan önemli bir merkez olduğunu belirtti. Alican ve Margara sınır kapılarının ticarete açılmasıyla Van-Erivan arasındaki karayolu mesafesinin kısalacağına ve maliyetlerin düşeceğine dikkat çekti.
Ortak üretim ve diplomatik temsilcilik önerileri
Takva, Van Organize Sanayi Bölgesi'nin üretim gücünün Ermenistan'daki çeşitli sektörlerle örtüştüğünü belirterek, iki ülke arasında karşılıklı ticaretin geliştirilmesi için fırsatlar sunduğunu kaydetti. Ermenistan'ın demir-çelik, metalürji ve tekstil alanlarındaki üretiminin de Van üzerinden Türkiye sanayisine katkı sağlayabileceğini ifade etti. Bu ilişkinin rekabetten ziyade, komşu sanayilerin birbirini tamamlaması şeklinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca, Ermenistan'daki serbest ekonomik bölgeler aracılığıyla Avrasya Ekonomik Birliği pazarına ulaşım imkanlarının değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Normalleşme sürecine katkı sağlayacak iki somut öneride bulunan Takva, vize, gümrük koordinasyonu ve ticari evrak işlemlerinin hızlandırılması amacıyla Van'da bir diplomatik temsilcilik kurulmasını önerdi. Van TSO olarak bu amaçla kendi binalarında yer tahsis etmeye hazır olduklarını açıkladı. İkinci önerisi ise Van'da “Türk-Ermeni Kültür ve Ticaret Diplomasisi Zirvesi” düzenlenmesiydi. Bu zirvede, Akdamar Adası'nın kültürel ve sembolik değerinden faydalanılarak, iki ülke iş insanlarının B2B görüşmelerde bir araya getirilmesi hedefleniyor. Takva, Erivan'da atılan adımların, Güney Kafkasya'da ekonomik refah, dostluk ve kalıcı barışa dönüşeceğine inancını dile getirerek, konuşmasını barış ve refah vurgusuyla tamamladı.