Bugün Türkiye’de birçok işletme büyüme sancısı yaşıyor.
Yeni binalar, yeni çalışanlar, yeni pazarlar var… fakat aynı yönetim alışkanlıkları devam ediyor.
Şirketler personeli istihdam ederek değil, sistem kurarak kurumsallaşır. Kurumsallaşma; sistemlerle büyür, Sistem çalışanları yönetir.
Şirketlerin en çok konuştuğu kavramların başında KURUMSALLAŞMA VE SİSTEM geliyor. Şirketler Yönetim danışmanlıkları hizmeti alıyor, MBA mezunları işe alınıyor, eğitim alıyorlar, insan kaynakları departmanları kuruluyor, organizasyon şemaları hazırlanıyor… Ancak tüm bu yatırımlara rağmen birçok şirket hâlâ aynı sorunun içinde dönüp duruyor:
Şirket büyüyor ama sistem büyümüyor.
Şems Hakan Sönmez’in *Şirketlerde İnsan Kaynakları Yönetimi* kitabında dikkat çektiği önemli bir gerçek var:
Kurumsallaşma; personel sayısını artırmak değil, karar alma biçimini değiştirmektir.
Bugün birçok şirket beyaz yaka istihdamını kurumsallaşma zannediyor. Oysa kurumsallaşma; unvan değil, kültür meselesidir.
1. Patron Merkezli Yönetimden Vazgeçilememesi
Şirketlerin büyük bölümü hâlâ “kurucu refleksi” ile yönetiliyor.
Toplantılar yapılır, raporlar hazırlanır, yöneticiler analiz sunar… fakat son karar yine tek kişiden çıkar.
Bu durumda çalışan şunu öğrenir: Düşünmeye gerek yok, patron zaten karar verecek. Kurumsallaşmanın önündeki en büyük engel, yetki devrinin kağıt üzerinde kalmasıdır.
2. İnsan Kaynakları = Bordro Algısı
Birçok işletmede İnsan Kaynakları departmanı stratejik değil, operasyonel çalışır.
İşe giriş, çıkış, izin ve maaş süreçleri yönetilir; fakat:
* Yetkinlik yönetimi kurulmaz
* Lider yetiştirme sistemi olmaz
* Performans gerçekten ölçülmez
3. Eğitim Var Ama Davranış Değişimi Yok
Şirketler eğitimlere ciddi bütçeler ayırıyor. Liderlik eğitimleri, iletişim seminerleri, yönetim programları…
Ancak kritik soru şu: Eğitim sonrası şirket içinde ne değişiyor?
Eğer:
Kararlar hâlâ kişiye bağlıysa,
Süreçler yazılı değilse, en iyi eğitim bile organizasyon kültürüne çarpıp etkisini kaybeder.
Kurumsallaşma bilgiyle değil, alışkanlık değişimiyle gerçekleşir.
4. Görev Tanımlarını Net Olmaması
Birçok şirkette görev tanımları net değildir.
Aynı işi yapan birden fazla yönetici, karar bekleyen ekipler ve sorumluluğu belirsiz pozisyonlar oluşur.
Unvan artar, verim artmaz.
Çünkü kurumsallaşma; insan sayısını artırmak değil, süreçleri sadeleştirmektir.
5. Sistem Yerine Kahraman Arayışı
Kurumsallaşamayan şirketler sürekli “doğru yönetici” arar.
Yeni genel müdür gelir, umut başlar. Bir süre sonra aynı sorunlar tekrar ortaya çıkar.
Çünkü problem kişilerde değil, sistemdedir.
Kurumsal şirketlerde başarı bireylere bağlı değildir.
Sistem doğru çalıştığında ortalama insanlar bile yüksek performans üretir.
Sonuç: Kurumsallaşma Bir Niyet Değil, Disiplindir
Şirketler aslında kurumsallaşamıyor değil;
Şems Hakan SÖNMEZ
İnsan kaynakları Danışmanı
Yüksek Endüstri Mühendisi