Bursalı sanatçı B. Seçkin Kaymaz, geleneksel meddahlık sanatını günümüz tiyatrosuyla harmanlayarak geleceğe taşıyor. Kaymaz, "Meddah Havva ile Mehmet’in Hikayesi" adlı tek kişilik oyunuyla 25. Direklerarası Seyirci Ödülleri'nde ödül alarak bu kadim sanatın önemini bir kez daha gözler önüne serdi.
Meddahlığın Dünü ve Bugünü
1979 doğumlu B. Seçkin Kaymaz, Müjdat Gezen Sanat Merkezi'nde aldığı eğitimle profesyonel sanat hayatına adım attı. Kariyeri boyunca Bursa Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu, Mustafakemalpaşa Belediyesi Bölge Tiyatrosu gibi birçok kurumda sahne aldı, oyunlar yönetti ve eğitimler verdi. Meddahlığı, "sözlü anlatı kültürünün en olgunlaşmış formu" olarak tanımlayan Kaymaz, bu sanatın diğer anlatı türlerinden "temsil yeteneği" ve "tek kişilik tiyatro" hüviyetiyle ayrıldığını vurguluyor. Meddahın, hikayeyi sadece anlatmakla kalmayıp karakterlere bürünerek adeta yaşadığını belirtiyor.
Meddahlık ve Epik Tiyatronun İlişkisi
Kaymaz, meddahlık ile Bertolt Brecht'in epik tiyatrosu arasında hem yapısal hem de işlevsel bir ilişki olduğunu düşünüyor. Meddahın, karakterden sıyrılıp seyirciye doğrudan seslenerek "yabancılaştırma efekti"ni kullandığını ve seyircinin olayı dışarıdan bir gözle muhakeme etmesini sağladığını ifade ediyor. Bu durumun, epik tiyatronun toplumsal farkındalık yaratma amacı ile örtüştüğünü ve meddahlığın mizahla harmanlanmış bir "uyandırma" sanatı olduğunu dile getiriyor.
Meddahlığın Dönüşümü ve Geleceği
Meddahlığın tarihsel dönüşümünü Lale Devri, Tanzimat ve Teknoloji/Radyo-TV dönemleri olmak üzere üç ana kırılma noktası üzerinden değerlendiren Kaymaz, günümüzde dijitalleşmenin bu sanatı hızlandırdığını ancak mekânsızlaştırdığını belirtiyor. Ancak Kaymaz'a göre, insanlığın teknolojik illüzyonlardan yoruldukça "sahicilik" arayışının artmasıyla meddahlığa olan ihtiyaç da yeniden yükselecek. Sadece sesi ve hayal gücüyle kitleleri büyüleyebilen meddahlığın, gelecekte de önemini koruyacağına inanıyor.
