Çocuklar ve sigara için yeni dijital düzenlemeler

Avukat Cüneyd Altıparmak, sosyal medyadaki çocuk güvenliği, sigara satışlarında kimlik doğrulaması ve güvenli internet medyası konularını ele alan bir yazı kaleme aldı. Yazısında, özellikle dijital dünyada çocukların korunması ve tütün ürünlerine erişimin denetlenmesi gibi hassas konulara dikkat çekiyor.

Sosyal medyada çocuklara yönelik yeni düzenlemeler

1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek yönetmelikle, 15 yaşından küçüklerin sosyal medya hesabı açması yasaklanacak. Mevcut hesapları da yaş doğrulaması sonrası kapatılacak. Bu doğrulama e-Devlet üzerinden yapılacak ve platformlarla sadece yaş bilgisi paylaşılacak. 15-17 yaş grubundaki gençler ise özel güvenlik önlemleriyle, gizli hesaplar, canlı yayın yasağı, kişiselleştirilmiş reklam ve bağımlılık yapıcı içeriklerin engellenmesi gibi kısıtlamalarla sosyal medyayı kullanabilecek. Ebeveynlere, ekran süresi, harcamalar ve konum takibi gibi konularda denetim imkanı sunulacak. Mevcut hesaplar için yaş doğrulaması 31 Mart 2027'ye kadar tamamlanacak. Kurallara uymayan platformlara yaptırım uygulanabilecek. Altıparmak, bu düzenlemelerin önemli bir adım olduğunu ancak ailelerin bilinçlendirilmesi ve dijital okuryazarlık eğitimlerinin de büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Sigara satışında kimlik doğrulaması ve nesil bazlı yasaklar

Sağlık Bakanlığı'nın gündemindeki sigara satışında kimlikle yaş doğrulaması, tütünle mücadelede yeni bir dönemin habercisi. Bu adımın temel amacı, 18 yaş altı satış yasağını daha etkin uygulamak ve denetimi güçlendirmek. Ancak Altıparmak, kimlik bilgilerinin korunması, satın alma geçmişinin tutulup tutulmayacağı ve bu verilerin sigorta risk analizlerinde kullanılıp kullanılmayacağı gibi soruların kamuoyuna açıkça yanıtlanması gerektiğini belirtiyor. Yazıda ayrıca, 2015 sonrası doğanlara ömür boyu sigara satışını yasaklayan nesil bazlı yasak modeli de tartışılıyor; bu modelin Yeni Zelanda'da kaldırıldığı, Maldivler'de ise yürürlüğe gireceği örnekleriyle aktarılıyor. Kamu sağlığını koruma adına alınan tedbirlerin kişisel verileri nasıl güvence altına alacağı ve karaborsa riskini nasıl yöneteceğinin iyi anlatılması gerektiği ifade ediliyor.

Dezenformasyonla mücadelede itibarın korunması

Millî Güvenlik Kurulu eski Genel Sekreteri Seyfullah Hacımüftüoğlu'nun dijital güvenlik ve dezenformasyon konusundaki uyarılarına da değinilen yazıda, Hacımüftüoğlu'nun “lekelenmeme hakkı”nın yanı sıra “lekelememe görevi”ne de dikkat çekmesi öne çıkıyor. İnsanların kendi haklarına sahip çıkarken başkalarının itibarını koruma sorumluluğunu aynı ölçüde üstlenmediği eleştirisi yapılıyor. Hacımüftüoğlu'nun kaymakamlık yıllarından aktardığı, bir iftira sonucu her şeyini kaybeden bir adamın hikayesi, bu sorumluluğun önemini gözler önüne seriyor. Dezenformasyonla mücadelenin sadece kurumsal bilgi kirliliğini gidermekle kalmayıp, bireylerin yaşadığı mağduriyetlere de hızla çözüm üretmesi gerektiği vurgulanıyor. Bu bağlamda, internet medyasındaki uyuşmazlıkları çözmeyi amaçlayan Güvenli İnternet Medya ve Tahkim Merkezi (GİMER) gibi yapılar örnek gösteriliyor. GİMER'in gönüllü katılımla işleyen ve aykırılık tespit edildiğinde düzeltme veya içeriği kaldırma taahhüdü veren modeli, internet medyasında büyük bir devrim olarak nitelendiriliyor.