Marmara Denizi'ndeki deniz çayırlarının korunması ve haritalanması için yenilikçi bir proje başlatıldı. İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü tarafından yürütülen çalışma, uydu görüntüleri, insansız hava araçları (İHA) ve yapay zeka analizlerini kullanarak deniz çayırlarının durumunu dijital ortama aktarıyor.
Yapay Zeka Destekli Haritalama Sistemi
İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Cem Gazioğlu, geliştirdikleri izleme modelinin saha gözlemleriyle doğrulandığını belirtti. Bu model sayesinde elde edilen verilerin kıyı alanları yönetimi, deniz koruma alanlarının planlanması ve çevresel etki değerlendirme süreçlerinde önemli bir kaynak olacağını vurguladı. Proje kapsamında Paşalimanı Adası Harmanlı Koyu, pilot bölge olarak seçildi ve Akdeniz'e özgü 'posidonia oceanica' çayırlarının dağılımı yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri ve İHA verileriyle yapay zeka algoritmaları kullanılarak haritalanıyor.
Deniz Çayırlarının Önemi ve Tehditler
Deniz çayırları, iklim değişikliği, kirlilik ve kıyı yapılaşması gibi nedenlerle büyük tehdit altında. Yüksek karbon tutma kapasiteleri, oksijen üretimi ve birçok deniz canlısı için yaşam alanı sunmaları nedeniyle bu çayırlar, kıyısal ekosistemlerin vazgeçilmez bir parçasıdır. Proje yürütücüsü Prof. Dr. Gürcan Büyüksalih, artan deniz suyu sıcaklıklarının ve kirliliğin bu hassas habitatlar üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu, özellikle 30 derecenin üzerindeki sıcaklık dalgalarının çayır alanlarında büyük çöküşlere neden olabildiğini ifade etti. Deniz çayırları, kök, gövde ve yapraklara sahip, çiçek açıp tohum üreten bitkiler olup, evrimsel olarak karadaki çiçekli bitkilerle akrabadır ve Akdeniz'in yaklaşık %25'lik deniz canlısı popülasyonu bu çayırlarla doğrudan ilişkilidir.
